صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
ملکی از طریق اجراییه صادره از اداره ثبت توقیف و از طریق مزایده به فروش رفته است. مالک به عملیات اجرایی اعتراض داشته و اظهار میدارد که مال مورد مزایده از مستثنیات دین است. آیا دادگاه جهت رسیدگی به این ادعا صلاحیت دارد؟
نظر هیئت عالی
مطابق ماده 229 آییننامه اجرایی، مفاد اسناد رسمی لازمالاجرا و طرز رسیدگی به شکایت از عملیات اجرایی، رسیدگی به شکایت از عملیات اجرایی به عهده رئیس ثبت محل است، که طبق تبصره 2 اصلاحی مصوب 1370 و ماده 69 آییننامه مزبور، در صورت بروز اختلاف نسبت به متناسب بودن ملک توقیف شده با نیاز اشخاص مندرج در بند (1) ماده موصوف، رئیس ثبت محل با توجه به وضعیت خاص متعهد و عرف محل اتخاذ تصمیم خواهد کرد. رأی رئیس ثبت ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ قابل شکایت در هیأت نظارت ثبت خواهد بود.
نظر اکثریت
مراجع دادگستری مطابق مواد 1 و 2 قانون اصلاح بعضی از مواد قانون ثبت و قانون دفاتر اسناد رسمی مصوب 27/6/1322 صرفاً در صورتی صلاحیت رسیدگی به اعتراض به اجراییههای ثبت را دارند که اعتراض به اصل اجرا و به عبارت دیگر اعتراض به دستور اجرای اسناد رسمی باشد که توسط رئیس ثبت صادر میشود. اما در صورتیکه اعتراض معترض، نه به دستور اجرا بلکه به نحوه اجرا و به عبارت دیگر اعتراض به عملیات اجرایی باشد همانند قضیه مورد سؤال که اعتراض به نحوه اجرا و توقیف مستثنیات دین است مطابق مواد 229 و 220 آییننامه اجرای مفاد اسناد رسمی لازمالاجرا و طرز رسیدگی به شکایت از عملیات اجرایی مصوب 1355 رسیدگی به آن در صلاحیت رئیس اداره ثبت و عندالاقتضا، هیأت نظارت ثبت است.
نظر اقلیت
با عنایت به اینکه ملک مورد مزایده به فروش رفته و در حقیقت به خریدار تملیک شده است، سلب مالکیت از خریدار و مالک جدید ملک بدون رضایت نامبرده محتاج به رسیدگی و صدور حکم قضایی است و به این جهت دادگاه باید به موضوع رسیدگی و در صورت احراز صحت ادعای مدعی با ابطال تملیک صورت گرفته دستور استرداد ملک به مالک قبلی را بدهد.