صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
چنانچه در سند نکاحیه، مطالبه مَهر، عندالاستطاعه باشد بار اثبات دلیل برعهده کیست؟ آیا زوجه باید استطاعت زوج را اثبات کند و یا اینکه زوج باید برای عدم استطاعت خود دلیل ارائه کند؟
نظر هیئت عالی
با توافق طرفین به پرداخت مَهر «عند الاستطاعه» طرفین، اصل را بر عدم استطاعت گذاشته¬اند و به تعبیر دیگر، پرداخت مَهر مقید و مشروط به استطاعت مالی شده است. مفاد قانون اجرای احکام مدنی نیز مؤید این مطلب است. بنابراین، نظر اکثریت تأیید می¬شود.
نظر اکثریت
با عنایت به اینکه عدم استطاعت، امر عدمی است؛ نیاز به اثبات ندارد و صرف انکار زوج کافی است. از سوی دیگر چون استطاعت و ملائت، امری وجودی و حدوثی است؛ زوجه باید دلایل استطاعت زوج را ارائه کند.
نظر اقلیت
با عنایت به اینکه شرط عندالاستطاعه به نفع زوج است، زوج باید عدم استطاعت خود را ثابت کند؛ ضمن اینکه اصل بر استطاعت اشخاص است و عدم استطاعت، خلاف اصل است. هم چنان¬که مدعی در دعوی اعسار برای عدم استطاعت خود شهود ارائه می¬دهد.