صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
در دعوی مطالبه وجه اگر خواهان در جلسه دادگاه اعلام نماید که روز گذشته طلب خود را از خوانده دریافت نموده و از این حیث حقی بر خوانده ندارد آیا دادگاه صرفاً نسبت به متفرعات دعوی حکم به محکومیت خوانده صادر می نماید یا خیر ؟ چنانچه خواهان دعوی خود را نسبت به اصل خواسته مسترد نماید آیا صدور حکم به محکومیت خوانده نسبت به متفرعات مجاز می باشد؟
نظر هیئت عالی
متفرعات دعوا از قبیل خسارات و هزینه های دادرسی، حق الوکاله ی وکیل و حق الزحمه کارشناسی تابع اصل دعوا است؛ بنابراین اگر دعوای اصلی مسترد شود و یا خواهان در جریان رسیدگی اعلام کند طلب خود را از خوانده دریافت کرده، دیگر در خصوص متفرعات آن حکم به نفع خواهان صادر نخواهد شد؛ بنابراین در مورد سؤال طرح شده دادگاه باید به طور کلی در مورد خواسته اصلی و هم متفرعات دعوا بدون نیاز به تفکیک این دو خواسته قرار صادر کند، بدیهی است خواهان می تواند به طور علیحده و مستقل این دعوا را به عنوان خواسته اصلی طرح و مطالبه نماید.
نظر اکثریت
در خصوص بند اول سوال در مورد آیا دادگاه صرفا می بایست نسبت به متفرعات دعوی حکم صادر نماید نظر اتفاقی وجود دارد که متفرعات دعوی کماکان قابل مطالبه می باشد زیرا بر اساس ماده 515 قانون آیین دادرسی مدنی استحقاق خواهان در دریافت خسارات دادرسی منوط به تقصیر خوانده می باشد که در ما نحن فیه ارکان ان وجود دارد. لذا اتخاذ تصمیم در این خصوص منع قانونی ندارد. در خصوص قسمت دوم سوال مبنی بر اینکه چنانچه خواهان دعوی خود را نسبت به اصل خواسته مسترد نماید آیا صدور حکم نسبت به متفرعات مجاز می باشد یا خیر نظر اکثریت آنکه در ما نحن فیه نیز منع قانونی وجود ندارد زیرا اولاً ملاک تصمیم گیری در این خصوص صرف احراز تقصیر خوانده می باشد ثانیاً منظور از کلمه حکم ذیل ماده 515 قانون آیین دادرسی مدنی مطلق تصمیم گیری می باشد نه صدور حکم به معنای خاص آن.
نظر اقلیت
در خصوص قسمت اول سوال هیچ اختلاف نظری وجود ندارد اما در خصوص قسمت دوم سوال با توجه به ذیل ماده 515 قانون آیین دادرسی مدنی که کلمه حکم را به کار برده است دادگاه فقط در صورتی می تواند حکم به متفرعات نماید که را جع به دعوی اصلی حکم صادر نماید در این فرض که شخص دعوی اصلی را مسترد می نماید دعوی اصلی با قرار تصمیم گیری می گردد فلذا صدور حکم به متفرعات ممکن نیست. مضافاً اینکه استرداد دعوی اصلی به نوعی دلالت بر صرف نظر کردن خواهان از متفرعات نیز می باشد زیرا هنگامی که از اصل خواسته عدول می شود اعراض از متفرعات نیز اثر تبعی آن می باشد.
مبحث
مستندات قانونی
بند الف ماده 107 قانون آیین دادرسی مدنی | ماده 515 قانون آیین دادرسی مدنی | ماده 98 آیین دادرسی مدنی