صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
چنانچه چندین نفر نسبت به شخص متهم شکایت نمایند و شکایت یکی آنها منتهی به صدور قرار منع تعقیب شود و این قرار به قطعیت برسد؛ حال این شخص در جلسات دادگاه (که در خصوص کیفرخواست موضوع شکایت دیگر شکات برگزار شده است) شرکت نماید و مطالب و اظهارات خویش را بیان نماید؛ صرفنظر از اینکه اظهارات ایشان در رسیدگی تاثیرگذار باشد یا خیر؛ از موارد پذیرش اعاده دادرسی موضوع ماده 477 میباشد یا خیر؟
نظر هیئت عالی
قطع نظر از ابهام در سوال قابل ذکر است ساختار ماده 477 قانون آیین دادرسی کیفری ناظر به رأِی خلاف بین شرع است که تشخیص اعمال آن صرفاً در صلاحیت رئیس قوه قضائیه میباشد؛ لذا منبع استحضار آن فاقد موضوعیت است.
نظر اکثریت
طبیعتا موضوع از موارد ماده 474 قانون آیین دادرسی کیفری نمیباشد و تنها ماده 477 قابل بررسی است. ماده 477 نیز موارد خلاف شرع بین میباشد. رعایت اصول دادرسی در رسیدگی به پروندهها امری ضروری و آمره میباشد و چنانچه تشریفات رسیدگی به پرونده رعایت نشده باشد و رسیدگیها بر اساس موازین قانونی نباشد نمیتوان رای صادر شده را بر اساس موازین اصول قانونی دانست. از طرفی قوانین جمهوری اسلامی ایران یا بر مبنای شرع هستند و یا حداقل اینکه نباید مغایر با شرع باشند. پس خروج از محدوده تعیین شده در قانون به معنای خروج از موازین شرعی میباشد. نهایتاً حضور شخص غیر ذیسمت در جلسه دادگاه بدین معنی است که شرایط دادرسی منصفانه و عادلانه رعایت نشده است و به حقوق دفاعی متهم خلل وارد شده است. بنابراین رأیی که بر مبنای دادرسی غیرعادلانه صادر شده باشد؛ خلاف شرع بین بوده و به نظر میرسد مورد از موارد ماده 477 قانون آیین دادرسی کیفری میباشد.
نظر اقلیت
هرچند شخصی که در جلسه حاضر شده فاقد سمت قانونی بوده است لکن این بدان معنی نمیباشد که رأیی که صادر شده است نیز خلاف شرع بین باشد. در واقع موضوع ماده 477 قانون آیین دادرسی کیفری، رأیی است که خلاف شرع بین باشد و نه رسیدگی خلاف شرع بین. هرچند تخلف دادگاه در این فرض محرز است لکن این امر تاثیری در پذیرش اعاده دادرسی و رسیدگی مجدد به پرونده ندارد؛ حتی اگر اظهارات شخص فاقد سمت در اساس رأی دادگاه تاثیرگذار بوده باشد.
مستندات قانونی
ماده 474 قانون آیین دادرسی کیفری | ماده 477 قانون آیین دادرسی کیفری