صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
در دعوای الزام به تنظیم سند رسمی در موردی که ایادی متعددی از خریدار و فروشنده باشند، باید دادخواست به طرفیت چه اشخاصی طرح شود؟ دادگاه در مورد هریک از ایادی که خوانده دعوا قرار گرفتهاند چه تصمیمی اتخاذ خواهد کرد؟ خسارات دادرسی برعهده چه شخص یا چه اشخاصی است؟
نظر هیئت عالی
نشست قضایی (1) مدنی: دعوای الزام به تنظیم سند رسمی انتقال از این جهت باید به طرفیت ایادی سابق طرح و اقامه شود که آنان در واگذاری ملک به طرف خود ذینفع و ذیمدخل هستند و به هر تقدیر برای احراز واگذاری و تحقق ارکان معامله و شرایط صحت آن، طرف دعوا قرار دادن ایادی سابق صحیح به نظر میرسد، لیکن دعوای الزام به تنظیم سند رسمی علیه مالک ثبتی به اعتبار واگذاری اولیه و قائممقامی خریدار فعلی از ایادی قبلی خود، قابلیت صدور حکم و امکان اجرایی دارد و محکومٌعلیه واقعی در تنظیم سند، مالک شیء و صاحب سند رسمی است و خسارات دادرسی به طرفیت محکومٌعلیه اصلی باید در صورت تقاضا مورد لحوق حکم قرار گیرد و نقش و اثر ایادی قبلی در مورد چگونگی انتقالات و رسیدگی به صحت آن است. بنابراین، نظر اکثریت قضات شهرستان ارومیه تأیید میشود.
نظر اکثریت
اولاً: تمام ایادی ناقله در خرید و فروش مال به طور زنجیروار به همدیگر مرتبط بوده و در جهت تنظیم سند رسمی تعهدات ایادی به هم وابسته هستند و برای هریک از ایادی عقودی با تمام ارکان و شروط و ماهیات و آثار مربوط به خود منعقد شده و چه بسا بعضی از اقدامات حقوقی، آثار مربوط به خود را داشته باشند که لازمهاش دخالت ذینفع برای دفاع از حقوق خود در دادرسی است. علیهذا دعوای الزام به تنظیم سند رسمی باید به طرفیت کل ایادی طرح شود. ثانیاً: تصمیم دادگاه در مورد صاحب سند محکومیت به تنظیم سند رسمی است و در مورد سایرین به لحاظ عدم توجه دعوا، قرار رد دعوا صادر خواهد شد. ثالثاً: شخص صاحب سند (محکومٌعلیه) به شرط احراز رابطهی سببیت فیمابین فعل یا ترک فعل وی و ورود خسارت، محکوم خواهد شد.
نظر اقلیت
اولاً: الف ـ دادخواست الزام به تنظیم سند رسمی فقط به طرفیت صاحب سند و آخرین فروشنده تنظیم و تقدیم خواهد شد و نیازی به دخالت سایر ایادی در دادرسی نیست. ب ـ دادخواست الزام به تنظیم سند رسمی فقط به طرفیت صاحب سند تقدیم میشود و دخالت دادن سایرین صحیح نیست. ثانیاً: الف ـ در مورد صاحب سند محکومیت به تنظیم سند رسمی و در مورد سایرین به لحاظ عدم توجه دعوا، قرار رد دعوا صادر خواهد شد. ب ـ برای کلیه ایادی، محکومیت به انجام تعهد و الزام به تنظیم سند صادر خواهد شدچرا که در تنظیم سند انجام تعهد مستتر است و کلیهی ایادی متعهد هستند که زمینه تنظیم سند که تعهد غایی متعهدٌله است فراهم کنند و چه بسا در بعضی از عقود مربوط به ایادی متعاقبه، شروطی در قراردادها مقرر شود که مانع تنظیم سند شود مثلاً ثمنی به طور اقساط اخذ و تنظیم سند منوط به تصفیه کامل بدهی مربوط به ثمن باشد.