صورت‌جلسه نشست قضائی

برگزار شده توسط:استان مرکزی/ شهر اراک
تاریخ برگزاری:۱۳۸۳/۰۷/۲۲
موضوع:اختلاف نظر کارشناس اولیه و هیأت کارشناسان در دعاوی حقوقی

پرسش

اگر در دعاوی حقوقی مانند مطالبه اجرت المثل و مطالبه وجه از بابت خسارت و ضرر و زیـان وارده (مثل مطالبه خسارت وارده به اتومبیل بر اثر تصادف) موضوع بـه کارشـناس ارجـاع و پس از جری تشریفات قانونی، کارشناس خسارت یا اجرت المثل را برآورد و تعیین و اعـلام کند (مثلاً چهار میلیون ریال) و نظر کارشناس پس از ابلاغ در مهلت مقرر قانونی مورد قبـول خواهان پرونده و مورد اعتراض خوانده قرار گیرد و موضوع مجـدداً بـه هیـأت کارشناسـان ارجاع و هیأت مزبور میزان اجرت المثل یا خسارت را بیشتر از مبلغ کارشـناس قبلـی تعیـین نماید، آیا دادگاه باید بر اساس نظر کارشناس اولیه که مورد قبول خواهان قـرار گرفتـه رأی صادر کند یا طبق نظر هیأت کارشناسان؟ همچنین اگر نظر کارشناس اولیه مورد قبول خوانده و مورد اعتراض خواهان قرار گیرد و موضوع به هیأت کارشناسان ارجاع شود و هیأت میـزان خسارت وارده و یا اجرت المثل را کمتر از میزان کارشناس اولیه تعیین نماید، آیا دادگاه بایـد طبق نظر کارشناس اولیه رأی صادر کند یا بر اساس نظر هیأت کارشناسان؟

نظر هیئت عالی

در فروض مختلف سؤال مطروحه، هر گاه دادگاه به هر تقدیر از نظر کارشناس اولیه متابعت نکرده و موضوع را به هیأت کارشـناس رسمی ارجاع کرده باشد و نظر هیأت کارشناسان را دادگاه با اوضاع و احوال مسلم قضیه و واقعیت موضوع و نفس الامر منطبق تشخیص دهد، با توجـه بـه نظـر هیـأت کارشناسـان و خواسته خواهان حکم مقتضی صادر خواهد کرد.

نظر اکثریت

دادگاه باید بر اساس نظر هیأت کـارشـناسـان حکـم صادر کنـد. غـرض از دادرسـی رسـیدن به واقع است و وقتی دادگاه موضوع را به هیأت کارشناسی ارجـاع مـیکنـد در واقـع بـه نظـر کارشناس اولیه ترتیب اثر نمیدهد و نظر او را به اوضاع احوال قضیه منطبق نمـیدانـد و نظـر هیأت عقلاً به واقع نزدیکتر است تا نظر یک نفر کارشناس، بنابراین، باید بر اساس نظر هیـأت کارشناسان رأی صادر شود.

نظر اقلیت

باید بر اساس نظر کارشناس اولیه حکم صادر شود درباره قسمت اول سؤال خواهـان خواسـته خود را تقویم نکرده و به نظر کارشناس موکول کرده است. پس از جـری تشـریفات قـانونی و وصول نظر کارشناس و ابلاغ آن و قبول نظر کارشناس، این دیدگاه است که خواسته خود را به میزان نظر کارشناس تقویم نموده و میزان اجرت المثل یـا خسـارت را بـه همـان انـدازه نظـر کارشناس مطالبه میکند. طرف مقابل میزان استحقاق خواهان را کمتر از میزان نظـر کارشـناس میداند و لذا به نظر کارشناس اعتراض مینماید تا کمتر شود نه زیادتر. اگر طبـق نظـر هیـأت کارشناسان عمل شود در واقع رأی بـه بـیش از خواسـته خواهـان صـادر خواهـد شـد و ایـن برخلاف اصول آیین دادرسی است. درباره قسمت اخیر سؤال، وقتـی خوانـده نظـر کارشـناس اولیه را میپذیرد، در واقع نوعی اقرار و اعتراف به میزان استحقاق خواهان مینمایـد. بنـابراین، اگر نظر هیأت کارشناسان را بپذیریم در واقع به اقرار و اعتراف خوانده ترتیب اثـر نـداده ایـم. اعتراض خواهان برای این بوده است که نظر کارشناس اولیه بیشتر شود نه کمتر بنابراین، بایـد طبق نظر کارشناس اولیه رأی صادر شود.

مبحث

کلمات کلیدی

مستندات قانونی

* قانون آیین دادرسی مدنی

اختلاف نظر کارشناس اولیه و هیأت کارشناسان در دعاوی حقوقی | نشست قضایی | قضا