صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
آقای ف-ش دارای پست رئیس گروه ممیزی سازمان هواپیمایی کشوری با همکاری آقای ق-و کارمند سابق شرکت هواپیمایی آسمان و تابان اقدام به تأسیس شرکت (تعمیرات سیستم ترمز تحت عنوان شرکت سپهر آشیان آبی و شرکت آرتک پرواز مینماید شرکت اخیر در پوشش تعمیرات و تأمین قطعات هواپیما با حک نمودن پارت نامبرهای تقلبی (شمارههایی که حکایت از مرجع ساخت قطعه دارند) از شرکتهای خارجی بر روی ترمزهای نامرغوب اقدام به عرضه ترمز به شرکتهای داخلی مینماید که توسط متهم دیگر آقای ن- الف در کارگاه فاقد مجوز که حسب قسمتی از گزارشات کارشناسی سازمان هواپیمایی کشوری این قطعات جعلی است و تولید آمریکا نمیباشد و ترمزهای مذکور دارای وصف عدم ساییدگی بهصورت یکنواخت دارای آثار سوختگی که بهصورت مناسب نصب نشدهاند عملکرد ضعیف و مخدوش بودن سریال ترمز همچنین فرمهای ترخیص شرکتهای خارجی و حتی هواپیماسازی کشور ایران را با نرمافزار گرافیکی بهصورت تخصصی دستکاری میکند و با جعل مدرک، ترمز و قطعات مصرفی را بهصورت غیررسمی و بدون ثبت به دیگر مراکز تعمیرات و شرکتهای هواپیمایی میفروشند مثلاً از ۱۷۹۰ لاینینگ (قطعهای از ترمز) در انبار فنی ۱۵۰۱ عدد آن جعلی است قیمت تقریبی هر لاینینگی حدود ۷ تا ۲۵ هزار دلار آمریکایی میباشد حسب گزارش وزارت اطلاعات چندین مورد گزارش را با زد و بند شرکتهای مذکور با واحدهای پشتیبانی و فنی مهندسی شرکتهای هواپیمایی ترمزهای آسیبدیده را بهسرعت از هواپیما باز نموده و ترمزهای دیگر را جایگزین نمودهاند که با توجه به اشغال آقای ف-ش در بخش نظارت سازمان هواپیمایی از انعکاس این مسائل به سازمان هواپیمایی ممانعت بهعملآمده است و این شرکت اقدام به عرضه ترمز به شرکتهای داخلی مینماید و طبق گزارش شرکت هواپیمایی ترمزهای با کارکرد کم را از هواپیما باز نموده و بهعنوان ضایعات به شرکت سپهر آشیان آبی ارسال مینماید و بعد از بازسازی بهعنوان ترمز با کیفیت بالابه شرکت هواپیمایی میفروشد در ادامه تحقیقات مشخص شد شخصی بنام الف – ن - واو که دارای ۲۰ سال سابقه بهعنوان نفر فنی در بخش ترمز هواپیمایی مشغول به کار بوده و در یک کارگاه اقدام به ساخت ترمز هواپیما (لاینینگ) مینماید وافای الف- ن – و بهعنوان حمایتگر مالی ایشان اقدام به تفاهمنامهای با ن – الف منعقد که کارهای تحقیقاتی و پژوهشی و ساخت را انجام دهند که کارگاه تأسیس، بعدا مشخص میشود قطعات توسط افراد فوقالذکر از این شرکت خریداری میگردد خود آن آقای ن –واو اعلام میدارد که چندینبار قطعات لاینینگ خریداری شده از از آقای ن-الف استفاده کردهایم و علم داشتیم که غیراستاندارد بود آن فاقد مجوز بودهاست (لازم به ذکر است که قطعات به قیمت قطعه اصلی به شرکتهای داخلی بفروش میرسیده است) حال عنوان مجرمانه هر یک از افراد فوقالذکر چه میباشد؟ (قانون مورد اشاره کیفرخواست بند 3 ماده واحده قانون مجازات اخلال کنندگان در امنیت پرواز هواپیما و خرابکاری در وسایل و تاسیسات هوایی مصوب 1349)
نظر هیئت عالی
عمل پاک کردن شمارههای اصیل در قطعات مربوط به ترمز هواپیما نوعی جعل به حساب میآید. حال اگر خریدار از چگونگی و تقلبی بودن اشیاء مندرج در سوال بی خبر باشد عنوان کلاهبرداری نیز قابل بررسی است و چنانچه بر اثر عدم کارکرد صحیح ترمز آسیب و یا خسارتی وارد آید متقلب مسئول است البته در صورت قصد اخلال موضوع مشمول بند 3 ماده واحده قانون مجازات اخلال در تأسیسات هواپیمایی میباشد.
نظر اکثریت
اگر ماده 23 قانون هواپیمایی را در نظر بگیریم قصد اخلال، ملاک است و اقدام علیه امنیت ملی است و هدف غایی متهمین، کسب منفعت است و سوء نیت خاص را ندارد و با توجه به عمل مزورانه ایشان در قالب کلاهبرداری قابل رسیدگی است. به عبارت دیگر از مصادیق بند سه ماده واحده اخلال در هواپیمایی نمیباشد و باید برابر مواد 19 و 20 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 انحلال شرکت تولید کننده نیز صادر شود و برابر قانون توسعه استاندارد بند 6 ماده 40 و ماده 46 مجازات حبس و جزای نقدی پیشبینی شده و میتواند برابر ماده 131 قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1392مشمول تعدد جرم و کلاهبرداری که مجازات اشد را دارد باشد.
نظر اقلیت
نظر اقلیت اول: وفق ماده 529 قانون مجازات اسلامی اقدام میشود چون رفتار خریدار لنت ترمزهای تقلبی هواپیما در حد معاونت در جرم است و مشمول بند 3 ماده واحده قانون اخلال در تاسیسات هواپیمایی نمیشود چون جرم کلاهبرداری، جرم مرکب است و کارهای متقلبانه باید انجام شود و جعل علامت تجاری موضوع ماده 529 ق.م.ا مصوب 1375 است. نظر اقلیت دوم: رفتار مطروحه در سوال از سوی متهم قطعا رفتار مجرمانه است و قاضی برابر ماده 280 ق.آ.د.ک عنوان مجرمانه تغییر میدهد و مشمول کلاهبرداری نیست و وفق بند 3 ماده واحده قانون مجازات اخلال در تأسیسات هواپیمایی قابل مجازات میباشد.
مبحث
مستندات قانونی
ماده 131 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 | ماده 19 قانون مجازات اسلامی | ماده 1 قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء، اختلاس و کلاهبرداری مصوب 15/09/1367 مجمع تشخیص مصلحت نظام | ماده 20 قانون مجازات اسلامی 92 | ماده 280 قانون آیین دادرسی کیفری