صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
شخص الف با ادعای خرید ملکی از ب مبادرت به تقدیم دادخواست الزام به تنظیم سند رسمی ملک نموده که دادگاه پس از رسیدگی با استدلال (... ودر واقع مالکیت خواهان از تاریخ ... بر منزل مسکونی مورد نزاع استقرار وقطعیت یافته است وتصرف خواهان بر منزل مورد دعوا خود اماره مالکیت وی و صحت وقوع عقد بیع می باشد...) حکم برالزام به تنظیم سند رسمی ملک صادر و اعلام می نماید، در پرونده مذکور رای صادره غیابی بوده و واخواهی نیز به علت طرح آن در خارج از مهلت قانونی رد می شود، حال فروشنده با تقدیم دادخواست مستقل دعوای ابطال معامله به استناد جعل سند را ارائه نموده، آیا دعوای اخیر قابلیت استماع دارد؟(نکته قابل ذکر این که در دعوای فوق خواهان ملک را با وکالت نامه از برادر خوانده خریداری نموده است)
نظر هیئت عالی
در فرض سوال، دادگاه در دعوی معنون حق ورود به ماهیت را ندارد، زیرا محکوم¬علیه دعوای سابق، ضمن ارائه لایحه واخواهی ، دفاعی در خصوص جعلی بودن سند دلیل اثباتی ارائه ننموده است.
نظر اکثریت
در دعوای دوم دادگاه پس از ورود در ماهیت حکم بر بطلان دعوای فوق الذکر را صادرمی نماید، قائلین این نظر معتقدند معامله فوق از ابتدا فضولی بوده اما اقدامات بعدی مالک دال بر تنفیذ این معامله می باشد، و در فرض سوال حتی در صورت ارجاع امر به کارشناس و فرض جعلی بودن سند متنازع فیه نتیجه ای نداشته و حکم بر بطلان دعوا جهت جلوگیری از طرح دعوای مجدد باید صادر گردد.
نظر اقلیت
اقلیت به دوگروه تقسیم می گردند گروه اول معتقدند دادگاه در این دعوا حق ورود به ماهیت دعوا را ندارد چرا که محکوم علیه دعوای سابق، ضمن ارائه لایحه واخواهی و دفاعیات خود در آن لایحه دفاعی در خصوص جعلی بودن سند و... ارائه ننموده است لذا در دعوای اخیر به علت عدم طرح آن وفق قانون قرار عدم استماع دعوا صادر می گردد.گروه دیگر اقلیت معتقدند باید بررسی نمود اگر در دعوای اول نسبت به صحت وکالت نامه و مبایعه نامه رسیدگی شده باشد، دادگاه در دعوا اخیر وارد ماهیت نمی شود و قرار رد دعوا به علت اعتبار امرمختومه صادر می گردد اما اگر در دعوای سابق به صحت اسناد فوق رسیدگی نشده باشد دادگاه در این دعوا وارد ماهیت شده و رسیدگی می نماید.
مستندات قانونی
ماده 1257 قانون مدنی | ماده 2 قانون آیین دادرسی مدنی | ماده 84 قانون آیین دادرسی مدنی