صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
فرد نظامی مرتکب یک جرم موضوع ماده ۱۲۵ قانون مجازات جرائم نیروهای مسلح مصوب ۱۳۸۲ (یک مرحله مسلط شدن بر مال شاکی بدون حق و به جبر و قهر و اکراه با سوء استفاده از لباس و موقعیت شغلی) و یک جرم موضوع ماده ۱۲۶ قانون مذکور یک مرحله استفاده از لباس و موقعیت و شغل نظامی برای مقاصد غیرقانونی گردیده است و پرونده با کیفرخواست به دادگاه ارسال شده است. حال با در نظر گرفتن ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ و ماده ۱۲ قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مصوب ۲۳/۰۲/۱۳۹۹؛ جرائم ارتکابی مندرج در مواد مذکور از نوع مختلف بوده یا مشابه؟
نظر هیئت عالی
با توجه به متفاوت بودن رکن مادی در جرم و با پذیرش استدلال اکثریت و نظر به این که مشابه فرض کردن جرایم نیاز به دلیل دارد؛ لذا به نظر میرسد عناوین اتهامی مذکور در زمره جرایم مشابه قلمداد نمیشوند.
نظر اتفاقی
ملاک تشخیص جرائم مشابه از جرائم مختلف در عنوان مجرمانه است؛ چراکه جرائم مشابه جرائمی هستند که دارای عنوان مجرمانه یکسان بوده و یا تابع و زیر مجموعه یک عنوان مجرمانه تلقی میگردند و عنوان مجرمانه رفتاریست که قانونگذار برای مرتکب ان، مجازات مناسب و مستقل از دیگر عناوین مجرمانه در نظر گرفته و به جهت اختلاف در ارکان تشکیل دهنده جرم (مادی و روانی) از دیگر عناوین مجرمانه متمایز میگردد و شرایط و اوضاع و احوال لازم برای تحقق جرم از دیگر اعمال مجرمانه متمایز باشد. در فرض سوال عنوان مجرمانه موضوع ماده ۱۳۵ قانون مجازات جرائم نیروهای مسلح مصوب ۱۳۸۲ یعنی مسلط شدن بر مال شاکی بدون حق و به جبر و قهر و اکراه با سوء استفاده از لباس و موقعیت شغلی با موضوع ماده ۱۲۶ قانون مذکور یعنی استفاده از لباس و موقعیت و شغل نظامی برای مقاصد غیرقانونی، فرق داشته و تابع و زیر مجموعه یک عنوان مجرمانه تلقی نمیگردند و موضوع ماده ۱۳۵ قتون مجازات جرائم نیروهای مسلح مصوب ۱۳۸۳ زیر مجموعه فصل یازدهم همان قانون با موضوع ارتشاء، اختلاس و اخاذی قرار داشته و موضوع ماده ۱۲۶ قانون مجازات جرائم نیروهای مسلح مصوب ۱۳۸۲ - زیرمجموعه فصل دوازدهم همان قانون با موضوع استفاده غیرقانونی البسه رسمی یا علائم و نشانها و مدلهای نظامی قرار دارد و از طرفی قانونگذار برای مرتکب هر یک از جرائم مواد ۱۳۵ و ۱۲۶ قانون مورداشاره مجازات متناسب و مستقل از یکدیگر در نظر گرفته و همچنین ارکان تشکیل دهنده جرائم مواد ۱۲۵ و ۱۲۶ قانون موصوف (مادی) و (روانی) از یکدیگر متمایز بوده و ایضاً شرایط و اوضاع و احوال لازم برای تحقق حرم با یکدیگر فرق دارد. نتیجتاً موضوعات جرائم مواد ۱۲۵ و ۱۲۶ قانون مورد سخن برای اعمال ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ و ماده ۱۲ قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مصوب ۲۳/۰۲/۱۳۹۹ از نوع مختلف میباشد.
مستندات قانونی
ماده 134 قانون مجازات اسلامی