صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
چنانچه یک قاضی در سمت دادیار در یک پرونده اظهارنظر ماهوی نماید، درحالیکه موضوع پرونده جرایم مندرج در ماده 302 قانون آیین دادرسی کیفری باشد و پرونده با صدور قرار جلب به دادرسی و موافقت دادستان به دادگاه ارسال شود و دادرس دادگاه متوجه موضوع گردد و ضمن غیرقانونی شمردن قرار صادره توسط دادیار، پرونده را جهت رسیدگی توسط بازپرس یا دادرس جانشین بازپرس نزد دادستان اعاده نماید و در همین حین همان دادیار ضمن ارتقاء شغلی به سمت بازپرس یا دادرس جانشین بازپرس منصوب میگردد. با توجه به ابطال قرار صادره، باز هم همین قاضی (دادیار سابق) میتواند الان با سمت بازپرسی مبادرت به رسیدگی به پرونده نماید؟
نظر هیئت عالی
ملاک قانونی سبق اظهار نظر ، شخص قاضی است نه سمت سابق و لاحق او. از سوی دیگر اظهار نظر ماهوی مذکور از بند ت ماده 421 قانون آئین دادرسی کیفری قید صحت یا سقم ندارد و شامل هر دو وصف اظهار نظر میشود و لو اینکه نظر سابق او در مرجع بالاتر رد شده باشد یا خلاف قانون تشخیص داده شود. در هر حال وی اظهار نظر ماهوی کرده است.لذا بازپرس جدید(دادیار سابق) مردود است. وجود استثنائاتی طبق ماده 278 ق.آ.د.ک. دلیل بر وجود اصلی است که مانع رسیدگی به اظهار نظر ماهوی دوباره است. مواد 276 و 275 ق.آ.د.ک. و قید «بدون اظهار نظر» در بند الف ماده 389 و بند الف ماده 450 ق.آ.د.ک. نیز حکایت از ممنوعیت اظهار نظر مجدد دارند.لذا نظر اقلیت قضات محترم شهر خنج که عقیده بر رعایت جهت رد منع رسیدگی دوباره توسط همان قاضی دارند تأئید میشود.
نظر اکثریت
با توجه به اینکه قرار صادره وجهه قانونی نداشته است و قاضی ذکر شده به عنوان دادیار صلاحیت رسیدگی به پرونده را نداشته است، اکنون میتواند به عنوان بازپرس مجدداً به پرونده رسیدگی نماید.
نظر اقلیت
با توجه به اینکه قاضی (دادیار سابق) در خصوص این موضوع اظهارنظر ماهوی نموده است، حتی غیرقانونی بودن این اظهارنظر و با وجود عدم صلاحیت، باز همین اظهارنظر ازجمله قرار رد دادرس محسوب میگردد و این قاضی نمیتواند دوباره به پرونده رسیدگی نماید.
مستندات قانونی
ماده 302 قانون آئین دادرسی کیفری | ماده 421 قانون آیین دادرسی کیفری | ماده 92 قانون آئین دادرسی کیفری