صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
چنانچه رأی دادگاه تجدیدنظر بدون ابلاغ به اجرای احکام کیفری ارسال شده باشد، به عنوان قاضی اجرا چه اقدامی باید انجام داد؟ درفرض امتناع دادگاه تجدیدنظر از ابلاغ، چه اقدامی باید صورت گیرد؟
نظر هیئت عالی
اولاً؛ درخصوص آرای قطعی حقوقی، نظریات قضات محترم (اکثریت و اقلیت) مورد تائید است. ثانیاً؛ درخصوص آرای قطعی کیفری، مادام که رأی قطعی صادره به محکومعلیه ابلاغ نشده باشد، اجرای آن با توجه به صدر ماده 490 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 صحیح نمیباشد. ثالثاً؛ درفرض مطروحه قاضی اجرای احکام کیفری، باید مراتب را به دفتر دادگاه صادرکننده رأی قطعی تذکر داده تا نسبت به ابلاغ رأی اقدام نمایند و در صورت امتناع دفتر دادگاه تجدیدنظر از اجرای وظیفه قانونی مراتب به مراجع ناظر اعلام شود.
نظر اکثریت
با عنایت به اینکه ماده 2 قانون اجرای احکام مدنی در قواعد عمومی اجرای احکام و مقـدمات اجرا به صراحت اعلام کرده که احکام دادگاههای دادگستری (به نحو مطلـق) وقتـی بـه موقـع اجرا گذارده میشود که به محکومعلیه یا وکیل یا قائم مقام قـانونی او ابـلاغ شـده باشـد و بـا التفات به اینکه حسب رویه قضایی و دکترین حقوقی در مواردی که قوانین راجع بـه دادرسـی کیفری در خصوص موضوعی ساکت هستند باید به مقررات راجع به قانون آیین دادرسـی مـدنی مراجعـه کرد و همچنین به جهت سکوت قانونگذار در امور کیفری باید با استفاده از وحدت مـلاک بـه مقررات دادرسی مدنی مراجعه کرد و مضافاً آنکه این امر (ابلاغ و سپس اجرا) در امور کیفـری به جهت وجود مفسده در اجرا از ضرورت بیشتری برخوردار است؛ لذا ابلاغ دادنامه صادره در مرحله تجدیدنظر ضرورت دارد و لازمه اجرای حکم است. همچنین ماده 490 آیین دادرسی کیفری مقرر داشته آراء دادگاههای کیفری پس از ابلاغ به مرحله اجرا گذارده میشوند؛ این ماده لزوم ابلاغ رأی قطعی را متذکر شده است و باوجود نص صریح این ماده نیازی به رجوع به قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی نیست.
نظر اقلیت
درخصوص پروندههای حقوقی با عنایت به مـاده 2 قـانون اجـرای احکـام مـدنی ابـلاغ رأی صادره از مرحله تجدیدنظر جهت صدور اجراییه ضرورت دارد؛ ولی در امور کیفری به جهـت اینکه قانونگذار چنین تکلیفی را برای اجرای حکم بـه عهـده مرجـع قضـایی نگذاشـته اسـت، ضرورتی به ابلاغ دادنامه جهت لازمالاجرا شدن حکم وجود ندارد.
مستندات قانونی
ماده 490 قانون آیین دادرسی کیفری