صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
چنانچه شخصی که دارای مدرک دکتری با مرتبه علمی استادیاری میباشد در مکاتبات اداری و یا در مجله و روزنامه از مرتبه و درجه علمی دانشیاری برای خود استفاده کند بر اساس قانون مجازات استفاده غیرمجاز از عناوین علمی مصوب 1388 میباشد؟
نظر هیئت عالی
آنچه که در ماده واحده قانون مجازات استفاده غیرمجاز از عناوین علمی جرم انگاری شده، عناوینی مانند دکتر و مهندس میباشد که این امر با درجات و مراتب علمی متفاوت است. درنتیجه کسانی حائز شرایط استفاده از عناوین علمی هستند چنانچه به نحو غیرمجاز از درجات استفاده کنند مرتکب تخلف شدهاند؛ درنتیجه نظریه اقلیت در حد این استنتاج صحیح اعلام میشود.
نظر اکثریت
با توجه به سیاق نگارش ماده واحده قانون مجازات استفاده غیرمجاز از عناوین علمی، استفاده از هرگونه عناوین علمی مانند (دکتر) (مهندس) و مانند اینها مستلزم داشتن مدرک معتبر از مراکز علمی دانشگاهی داخلی و یا خارجی مورد تائید رسمی وزارتخانههای علوم و تحقیقات و فناوری و یا بهداشت و درمان و آموزش پزشکی میباشد؛ بنابراین اگر مطابق قوانین یا مقررات مرتبط عنوان دانشیاری اخذ نگردیده باشد استعمال این عنوان از سوی فرد، مشمول ماده واحده میگردد و این استدلال که ماده واحده قانون مجازات استفاده غیر مجاز از عناوین علمی شامل مقاطع تحصیلی نمیشود نیز صحیح نیست، زیرا مقاطع تحصیلی شامل کاردانی و کارشناسی و کارشناسی ارشد و دکتری میباشد.
نظر اقلیت
به نظر میرسد میبایست بین عناوین علمی مثل دکتر و مهندس با درجات و مرتبه علمی مثل دانشیار و استادیار تفاوت قائل شد و آنچه از ماده واحده قانون مجازات استفاده غیرمجاز از عناوین علمی مستفاد میشود درواقع عناوین علمی است و نه درجات و مرتبه علمی؛ لذا در فرض سؤال فرد مرتکب جرم نشده، چراکه عبارت منعکس در سؤال عنوان علمی نبوده و تنها درجهای از عناوین علمی میباشد، البته عمل وی میتواند مشمول تخلف انتظامی محسوب گردد. همچنین در جهت تقویت این نظر میتوان گفت از عبارت صدر ماده واحده که به نوعی شیوه اخذ مدرک را بیان میکند استنباط میشود که درجات علمی نیاز به اخذ مدرک به این شیوه ندارد و بهصورت داخلی توسط مؤسسات و دانشگاهها و در راستای دستورالعمل وزارت علوم یا بهداشت و درمان تصویب و اعطاء میگردد، لذا عمل فرد مورد سؤال مشمول عنوان کیفری منعکس در ماده واحده نمیشود.
مبحث
مستندات قانونی
ماده واحده قانون مجازات استفاده غیر مجاز از عناوین علمی