صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
فردی در دادگاه کیفری 2 محکوم به مجازات میگردد و داخل در مهلت تجدیدنظرخواهی، حق تجدیدنظرخواهی خود را اسقاط مینماید و براساس ماده 442 قانون آیین دادرسی کیفری تقاضای تخفیف یکچهارم مجازات را اعلام مینماید. پس از چند روز بعد و قبل از انقضای مهلت تجدیدنظرخواهی اقدام به طرح دادخواست تجدیدنظر مینماید. در فرض مذکور تکلیف دادگاه کیفری 2 در رسیدگی به درخواست تخفیف و لایحه تجدیدنظر چیست؟
نظر هیئت عالی
مستفاد از ماده 442 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 و رأی وحدت رویه شماره 772 مورخ 20/9/1397 هیأت عمومی دیوان عالی کشور آن است که اسقاط حق تجدیدنظر موجب ایجاد تکلیف برای دادگاه نسبت به اعمال تخفیف موضوع این ماده است؛ بنابراین با اسقاط حق از سوی محکوم، دادگاه باید به تکلیف قانونی خود عمل کند و انصراف بعدی وی و تقاضای تجدیدنظر (اعم از آن که داخل یا خارج از مهلت باشد ) مؤثر در مقام نیست.
نظر اکثریت
با توجه به اسقاط حق تجدیدنظرخواهی، اساساً حقی برای تجدیدنظرخواه باقی نمانده است تا به واسطه آن بتواند لایحه تجدیدنظرخواهی خود را تقدیم کند. لذا دادگاه بدوی تکلیف دیگری جز ثبت و ضم نمودن لایحه تجدیدنظرخواهی به پرونده ندارد.
نظر اقلیت
نظربه اینکه قانونگذار با تصویب ماده 442 قانون آیین دادرسی کیفری امتیازی برای متهم قائل گردیده و در صورت انصراف وی از این حق نمیتوان صرفاً به دلیل اشتباه در تصمیمگیری اولیه ایشان را از حق تجدیدنظرخواهی محروم نمود و قیاس اسقاط حق تجدیدنظرخواهی در امور کیفری با امور حقوقی معالفارق است چراکه در امور حقوقی اسقاط چنین حقی در واقع حقی برای طرف مقابل ایجاد نموده و نادیده انگاشتن آن مخالف اصل ترافعی بودن دادرسی است اما در مانحنفیه که یک طرف بهعنوان متهم قصد استفاده از امتیازی که قانونگذار برای وی قائل شده را دارد و از طرفی تضییع حقی را نیز در بر ندارد. محروم نمودن وی از حق تجدیدنظرخواهی مخالف اصل تفسیر به نفع متهم خواهد بود و از آنجا که منعی نیز از سوی قانونگذار ایجاد نشده، دادگاه کیفری مکلف به بررسی آخرین درخواست متهم قبل از اتمام مهلت تجدیدنظرخواهی میباشد.
مستندات قانونی
ماده 442 آئین دادرسی کیفری