صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
بعد از صدور رای کیفری و قطعیت آن علیه آقایی برای مثال حسین احمدی که رأی به صورت غیابی صادر شده است و متضمن قلع و قمع مستحدثات است برای مثال در پرونده تغییر کاربری اراضی زراعی و باغها حال درصورتیکه در مرحله اجرای احکام، اداره شاکی اعلام کند که نام صحیح وی حسن احمدی است و خود محکومعلیه نیز حاضر و اعلام میکند که نام او اشتباه نگارش شده است. در اینجا اجرای احکام چه تکلیفی دارد و در صورت ارسال پرونده جهت کسب تکلیف به دادگاه وظیفه دادگاه چیست؟
نظر هیئت عالی
درصورتیکه دادگاه، نام متهم را اشتباهی در رأی خود قید کرده باشد و مقام مجری حکم یا شاکی هویت واقعی او را اعلام کند دادگاه طبق ماده 381 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 رأی تصحیحی صادر میکند. نظریه اکثریت قضات محترم صفادشت صرفنظر از مستند قانونی آن (ماده 309) مورد تأیید است. ماده 457 همان قانون نیز در مرحله تجدیدنظر ناظر به همین معناست. النهایه چنانچه اشتباه در نام محکومعلیه در انجام دادرسی و رعایت حقوق دفاعی متهم مؤثر باشد مانند اینکه اساساً وی در جریان دادرسی احضار نشده و از فرآیند دادرسی آگاه نشده باشد رأی صادره نسبت به وی فاقد اعتبار بوده و موضوع منصرف از اصلاح رأی میباشد.
نظر اتفاقی
در اینجا اگر قائل به این باشیم که امکان اصلاح رای وجود ندارد موجب تضییع حقوق محکومعلیه در اعلام واخواهی و سپس اعلام تجدیدنظرخواهی خواهد شد. مضافا این که تفاوت دادرسی کیفری و دادرسی حقوقی در این است که دادگاه کیفری وظیفه شناسایی هویت متهم را نیز دارد؛ مواد 193 و 104 قانون آئین دادرسی کیفری مؤید این برداشت میباشد لذا برخلاف ماده51 قانون آیین دادرسی مدنی که وظیفه اعلام هویت دقیق خوانده دعوی بر عهده خواهان قرارداده شده است. در قانون آئین دادرسی کیفری نه تنها شاکی وظیفه شناسایی هویت متهم را ندارد بلکه این وظیفه برعهده مقام قضائی گذاشته شده است لذا اگر در مرحله اجرای احکام کاشف به عمل آید که این وظیفه قانونی توسط دادسرا یا دادگاه به نحوکامل رعایت نشده است و نام محکومعلیه اشتباه قید شده است؛ رفع اشتباه وفق ماده309 قانون آئین دادرسی کیفری برعهده دادگاه کیفری میباشد لذا در فرض سوال قاضی اجرا میبایست پرونده را جهت صدور رای اصلاحی به دادگاه کیفری ارسال نمائید.
کلمات کلیدی
مستندات قانونی
ماده 104 قانون آیین دادرسی کیفری | ماده 193 قانون آیین دادرسی کیفری | ماده 194 قانون آیین دادرسی کیفری | ماده 51 قانون آئین دادرسی مدنی