صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
در سند ازدواج چنین توافق شده است "بین زوجین شرط شد که حق سکونت با رضایت طرفین باشد" آیا این توافق معتبر است؟ (ابهام از آن جهت است که ماده 1114 قانون مدنی به این حالت تصریح ننموده است.)
نظر هیئت عالی
نظریه اکثریت که بر اعتبار توافق زوجین مبنی بر رضایت طرفین بر محل سکونت اعلام عقیده نمودهاند صائب اعلام میشود.
نظر اکثریت
با توجه به ماده 1114 قانون مدنی مه مقرر میدارد: "زن باید در منزلی که شوهر تعیین میکند سکنی نماید، مگر آنکه اختیار تعیین منزل به زن داده شده باشد" و با توجه به ماده 1119 قانون مدنی که مقرر میدارد: "طرفین عقد ازدواج میتوانند هر شرطی که مخالف با مقتضای عقد مزبور نباشد در ضمن عقد ازدواج یا عقد لازم دیگر بنمایند" و با توجه به ماده 10 قانون مدنی، وقتیکه قانونگذار واگذاری اختیار تعیین منزل به هر یک از شوهر یا زن را مجاز دانسته است بهطریقاولی واگذاری تعیین محل زندگی و سکونت زوجین به توافق زوجین معتبر است و دشواریهای احتمالی مربوط به مرحله اجرای توافق خللی به اعتبار توافق وارد نمیآورد. در مرحله اعمال و اجرای شرط نیز زوجین باید بر تعیین محل زندگی متعارف و متناسب توافق نمایند.
نظر اقلیت
ماده 1114 قانون مدنی وضعیت واگذاری تعیین محل سکونت به "اختیار" زوجین را پیشبینی ننموده است؛ چراکه در عمل و در زمان بروز اختلاف هر یک از زوجین میتواند با امتناع از توافق، عملاً ادامه زندگی مشترک و ایفای تکالیف زناشویی را ممتنع نمایند. حالآنکه قواعد مربوط به حقوق خانواده علیالاصول از قواعد آمره هستند و هدف و بینش در قواعد خانواده، تحکیم بنیاد خانواده و جلوگیری از تعطیلی وظایف خانوادگی زوجین است و نمیتوان به بهانه لزوم توافق زوجین بر انتخاب محل زندگی مشترک، تکلیف ایفای وظایف زوجیت زوجین را تعطیل نمود. بنابراین موضوع مورد توافق خلاف قواعد آمره نکاح بوده و بلااعتبار است.
مبحث
مستندات قانونی
ماده 1114 قانون مدنی | ماده 1119 قانون مدنی