صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
شخصی در خصوص یکی از جرایم قابل گذشت از دیگری شکایتی در دادسرا مطرح نموده است. در حین رسیدگی طرفین پرونده در شورای اسلامی محل حاضر و به سازش رسیده و مراتب اعلام رضایت صورتجلسه شده است؛ لیکن تعهدات طرفین در صورتجلسه قید نشده است و صورتجلسه پیوست پرونده شده است؛ لیکن شاکی چند روز بعد مراجعه و اظهار داشته است که مشتکیعنه به تعهدات خود عمل ننموده است و خواهان پیگیری پرونده میباشم. با توجه به مراتب موصوف؛ اولاً؛ آیا اینچنین سازشنامههایی که در مرجع قضایی یا کلانتری و یا دفاتر اسناد رسمی تنظیم شده است، اعتبار دارد یا خیر و به عبارتی باید مورد پذیرش قرار گیرد یا خیر؟ ثانیاً؛ با توجه به ادعای شاکی مبنی بر عدم انجام تعهدات، تکلیف دادسرا چیست؟
نظر هیئت عالی
در مرحله تحقیقات گذشت مشروط یا معلق، وفق تبصره 1 ماده 101 قانون مجازات اسلامی مانع تعقیب رسیدگی و صدور حکم نیست ولی در مرحله اجرای مجازات در جرایم قابل گذشت منوط به عدم تحقق شرط است. در موضوع سؤال چنانچه گذشت منجز در شورای اسلامی اعلام شده باشد، با فرض قابل گذشت بودن جرم مقام قضایی مکلف به صدور قرار موقوفی تعقیب است.
نظر اکثریت
در خصوص پرسش اول، در هیچ قانونی قید نشده است که اعلام گذشت لزوماً باید در مرجع قضایی یا دفاتر اسناد رسمی و یا نزد ضابطین باشد؛ لذا چنین صورتجلساتی که صحت تنظیم و صدور آن محرز باشد، قابل اعتبار میباشد و باید مورد پذیرش قرار گیرد. در خصوص پرسش دوم، باید گفت که سند عادی که مورد تصدیق طرفین است اعتبار اسناد رسمی را دارد و مراجع قضایی باید به ظاهر اسناد اعتبار ببخشند. در خصوص ادعای شاکی مبنی بر عدم انجام تعهدات نیز با توجه به اینکه شاکی با علم و آگاهی اعلام رضایت نموده است و فرض بر این است که همه اشخاص به قوانین و مقررات آگاهی دارند لذا چنانچه ادعای عدم انجام تعهدات و یا مشروط بودن سازشنامه را داشته باشد باید از طریق مراجع حقوقی اثبات نماید و ابطال سازشنامه را درخواست نماید و لذا دادسرا باید طبق صورتجلسه سازش قرار موقوفی تعقیب صادر نماید.
نظر اقلیت
در خصوص پرسش اول با نظر اکثریت موافق میباشیم .لیکن در خصوص پرسش دوم باید توجه داشت که معمولاً سایر مراجعی که سازشنامه را صورتجلسه مینماید به آثار حقوقی مندرجات سازشنامه توجهی ندارند و با دقت تنظیم نمینمایند و در موارد بسیاری مشاهده میگردد که اگر رضایت مشروط بوده است، تعهدات و شروط طرفین قید نمیگردد و در واقعیت نیز اکثر افراد فاقد سواد حقوقی میباشند و ذیل صورتجلسه را امضاء مینمایند؛ بنابراین با توجه به اینکه لازم است قصد واقعی طرفین احراز گردد، دادسرا باید در خصوص صورتجلسه تحقیق و اگر محرز شد که بین طرفین انجام تعهداتی مقرر بوده است و در صورتجلسه قید نشده باشد و تعهدات انجام نشده باشد، به لحاظ عدم انجام شرط تا زمان تحقق شرط از اعتبار بخشیدن به صورتجلسه خودداری و تحقیقات ادامه یابد.
مستندات قانونی
ماده 13 قانون آیین دادرسی کیفری