صورت‌جلسه نشست قضائی

کد نشست:۱۴۰۱-۹۲۱۴
برگزار شده توسط:استان خراسان رضوی/ شهر قوچان
تاریخ برگزاری:۱۳۹۸/۱۰/۲۵
موضوع:اعتراض ثالث به عملیات اجرایی ثبت مستند به سند عادی

پرسش

شخص ثالث و خریدار نهایی خودرو دادخواستی به عنوان توقیف عملیات اجرایی و ابطال عملیات اجرائی اداره ثبت و نیز اثبات وقوع بیع و الزام به تنظیم سند رسمی خودرو علیه مالک خودرو (وام گیرنده) و بستانکار اجرایی (بانک) و متعهد سند اجرایی مطرح می‌نماید. حال سوال این است که اولاً: رسیدگی به اعتراض ثالث اجرایی در صلاحیت دادگاه است یا اداره ثبت؟ ثانیاً: دادگاه می‌تواند با اخذ تأمین نسبت به آزادی خودرو که در پارکینگ می‌باشد اقدام نماید؟ ثالثاً: در صورت صدور قرار توقیف عملیات اجرایی دادگاه می‌تواند به اداره ثبت دستور دهد که خودرو را آزاد نماید یا صرفاً عملیات اجرایی متوقف می‌گردد و آزادی خودرو از طریق اداره ثبت منوط به تسویه دیون محکوم‌علیه می‌باشد؟

نظر هیئت عالی

1- رسیدگی به دعوی با توجه به ترافعی بودن موضوع در صلاحیت دادگاه است. دادگاه صالح نیز دادگاهی است که طبق قانون آیین دادرسی مدنی صلاحیت رسیدگی به دعوی را دارد. 2- توقیف اجرائیه در خصوص مورد موضوعیت ندارد. زیرا مدعی به صدور دستور اجرا معترض نیست. بلکه به توقیف مالی که در اثر صدور اجرائیه بازداشت شده اعتراض دارد. 3- دستور آزادی خودرو در قبال اخذ تامین به نظر موجه نیست. مگر این که توقیف مال قانونی نباشد. (ماده 63 آیین نامه اجرای ...).

نظر اکثریت

1- با توجه به اینکه اعتراض ثالث مستند به سند عادی و مستلزم اظهارنظر قضایی است و اداره ثبت مرجع اداری می‌باشد نمی‌تواند به این امور رسیدگی کند لذا موضوع درصلاحیت دادگاه است و دادگاه در رسیدگی به دعوی اثبات بیع و تنظیم سند و ابطال عملیات اجرائی اداره ثبت راجع به توقیف مال ثالث می‌تواند مطابق عمومات قانون آئین دادرسی مدنی و قانون اجرای احکام مدنی و ملاک ماده 147 قانون مذکور استفاده کند. 2- رسیدگی به شکایت ثالث در اجرای ماده 169 آئین نامه اجرائی مفاد اسناد رسمی لازم الاجرا مصوب سال 1387 زمانی در صلاحیت رئیس اداره ثبت است که موضوع ماهیت اداری داشته و اعتراض ثالث متکی و مستند به سند رسمی باشد نه در مواردی که اعتراض ثالث ماهیت ترافعی داشته و مستلزم بررسی وضعیت سند عادی و اثبات بیع و...است. 3- با توجه به استدلال فوق رسیدگی به اعتراض ثالث که جنبه ترافعی دارد در صلاحیت دادگاه بوده و دادگاه در ارتباط با توقیف عملیات اجرائی و رفع توقیف از مال توقیفی می‌تواند از ملاک ماده 147 قانون اجرای احکام مدنی و قواعد عمومی حاکم بر اجرا استفاده نماید. و چون مال سابقه توقیف دارد رسیدگی به دعوی اثبات بیع و تنظیم سند به تنهایی در دادگاه نیز ممکن نیست و رسیدگی توام این موضوعات اجتناب ناپذیر است. بعبارت دیگر رسیدگی به اعتراض ثالث مقدمه ضروری بررسی دعاوی اثبات بیع و تنظیم سند است. و از بند یک ماده 143 آیین نامه‌ اجرای مفاد اسناد رسمی لازم الاجرا نیز می‌توان صلاحیت دادگاه در رسیدگی به این موضوع را استنباط کرد. 4- آئین نامه اجرائی مفاد اسناد رسمی لازم الاجرا به علت اینکه آئین نامه است نمی‌تواند در موارد تردید قاعده عام صلاحیت محاکم و قانون را محدود کند و در موارد تردید مطابق قانون اصل بر صلاحیت دادگاه است.

نظر اقلیت

مطابق اطلاق ماده 169 آئین نامه اجرائی مفاد اسناد رسمی لازم الاجرا مصوب سال 1387 رسیدگی به اعتراض ثالث و ابطال عملیات اجرائی ثبت به تنهایی در صلاحیت اداره ثبت محل می‌باشد و دادگاه اختیاری در رفع توقیف و توقیف عملیات اجرائی ندارد ولی اگر این دعوی توام با دعاوی اثبات بیع و الزام به تنظیم سند رسمی به طرفیت اشخاص ذی نفع طرح گردد در صلاحیت دادگاه می‌باشد و در فرض اخیر نیز دادگاه نمی‌تواند قرار توقیف عملیات اجرائی ثبت را صادر کند. بعد از اینکه رأی دادگاه قطعیت یافت ثالث می‌تواند در اجرای ماده 169 آئین نامه به اداره ثبت جهت احقاق حق مراجعه کند.

مبحث

کلمات کلیدی

مستندات قانونی

ماده 143 ایین نامه اجرای مفاد اسناد رسمی لازم الاجرا | ماده 147 قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356/08/01 | ماده 169 آیین نامه اجرای مفاد اسناد رسمی لازم الاجرا مصوب سال 1387 | ماده 1 قانون اصلاح برخی از مواد قانون ثبت و قانون دفاتر اسناد رسمی

اعتراض ثالث به عملیات اجرایی ثبت مستند به سند عادی | نشست قضایی | قضا