صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
آیا صدور بخشنامه درون استانی مبنی بر اینکه اعطای مرخصی به محکومین مواد مخدر به وسیله قاضی ناظر زندان اردوگاه کاردرمانی و حرفه آموزی مرکز استان (مخصوص محکومین مواد مخدر و روانگردان) و بدون موافقت قاضی اجرای احکام شهرستان صورت گیرد وجهه قانونی دارد؟
نظر هیئت عالی
به موجب قانون آیین دادرسی کیفری، نظارت بر زندان در شمول تکالیف قاضی اجرای احکام میباشد. عطف توجه به ماده 489 قانون صدرالاشاره مدلل این مطلب است. بنابراین نظریه اکثریت در حد این استنتاج مورد تأیید است.
نظر اکثریت
وفق صراحت بند د ماده 8 آئیننامه اجرایی سازمان زندان ها مصوب سال 1400 اظهارنظر پیرامون مرخصی زندانیان با قاضی اجرای احکام مجری حکم (مرجعی که پرونده در آنجا در حال اجرا است) میباشد. در مواردی که زندان یک حوزه قضایی به علت عدم وجود زندان در آن حوزه، در شهرستان دیگری باشد وظیفه قاضی ناظر در آن زندان، نظارت بر زندانیان آن موسسه میباشد و صرفاً نظر ایشان جهت اعطای مرخصی مددجو در صورتجلسه شورای طبقهبندی زندان اخذ و درج میشود لکن النهایه اعزام یا عدم اعزام این شخص به مرخصی منوط به نظر قاضی مجری حکم میباشد. تمسک به بخشنامههای داخلی و درون استانی نیز مجوزی جهت ایجاد این رویه و اعطای مرخصی بدین نحو نمیباشد.
نظر اقلیت
در خصوص فرض سوال بایستی به مبنای ایجاد چنین طرحی توجه نمود. فلسفه چنین طرحی جلوگیری از تبعیض در اعطای مرخصی و اشتغال به کار به محکومین مرتبط به مواد مخدر و روانگردان و همچنین نظارت دائمی (تا پایان مدت محکومیت) جهت ترک اعتیاد یا عدم بازگشت به سوی اعتیاد از سوی ایشان میباشد. بنابراین میتوان به گونهای از ظرفیت آییننامه اجرایی سازمان زندانها استفاده نمود تا اجرای چنین طرحهایی تقویت یابد تا در نهایت هدف واقعی اجرای احکام (که همان بازگشت مجرم به جامعه و باز اجتماعی شدن ایشان میباشد) به مرحله اجرا در آید.
مستندات قانونی
ماده 8 آیین نامه اجرایی سازمان زندان ها