صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
با در نظر گرفتن ماده 577 از قانون آیین دادرسی کیفری ناظر بر مواد 16 و 22 از آییننامه اجرایی مراقبتهای الکترونیکی مصوب 1397 و ماده 2 دستورالعمل تعیین محدوده مراقبتی محکومان تحت نظارت سامانههای الکترونیکی مصوب 1401؛ در مواردی که رأی به مراقبت تحت نظارت سامانههای الکترونیک (پابند) صادر میشود؛ آیا دادگاه میتواند محدوده مراقبت الکترونیکی را در شعاع بیش از 1000 متر تعیین کند؟ آیا بعد از تعیین محدوده مراقبت الکترونیک از سوی دادگاه، قاضی اجرای احکام میتواند تقاضای افزایش محدوده مراقبت الکترونیک (در شعاع بیش از 1000) نماید؟
نظر هیئت عالی
با توجه به ماده 22 آییننامه اجرایی مراقبتهای الکترونیکی مصوب 1397/4/10 افزایش محدوده مراقبت براساس دستورالعمل مربوطه باید اعمال شود؛ لذا چون افزایش محدوده بیش از 1000 متر منع گردیده نتیجتاً تغییر مازاد بر آن فاقد وجاهت است.
نظر اکثریت
به استناد مواد 16 و 22 و 27 آییننامه و ماده 62 قانون مجازات اسلامی و مواد 553 و 557 قانون آیین دادرسی کیفری و ماده 9 قانون کاهش مجازات حبس تعزیری و مواد 1 و 2 دستورالعمل تعیین محدوده مراقبتی محکومان تحت نظارت سامانههای الکترونیکی و اصل 156 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و قانون اختیارات و وظایف دیگر قوه قضائیه؛ اولاً؛ رئیس قوه قضائیه حسب اجازهای که در مواد و اصل قانونی اشاره شده به ایشان داده شده حق دارند نسبت به تعیین دستورالعمل تعیین محدوده مراقبتی محکومان تحت نظارت سامانههای الکترونیکی اقدام نمایند. ثانیاً؛ اصل بر این است که محکومان نسبت به تحمل کیفر خود وفق رأی دادگاه اقدام نمایند و موارد اختیار دادگاه در نحوه اجرای مجازات و تغییرات در رأی قطعی صرفاً در جایی است که تصریح وجود دارد. ثالثاً؛ با توجه به اینکه در آییننامه مربوطه و همچنین در دستورالعمل آن صرفاً محدوده مراقبتی در 3 بند تعریف شده؛ لذا دادگاه نمیتواند خارج از آن محدودهها حکمی را صادر نماید و تغییر محدوده مراقبتی صرفاً در چهارچوب ماده 2 دستورالعمل امکانپذیر خواهد بود و فراتر از آن وجاهت قانونی ندارد. رابعاً؛ از لحاظ امکانات فنی هم به نظر میرسد تعیین محدوده وسیعتر از آنچه در دستورالعمل ذکر شده باعث عدم توانایی در نظارت و اشکال در آن خواهد بود. لذا در پاسخ سوال بایستی گفت که 1) دادگاه حق ندارد خارج از محدودههای تعیین شده در دستورالعمل، محدودهای را تعیین نماید. 2) قاضی اجرای احکام نیز صرفاً در موارد ذکر شده در ماده 2 دستورالعمل میتواند درخواست تعیین محدوده مراقبتی را بنماید.
نظر اقلیت
با لحاظ مفاد ماده 62 قانون مجازات اسلامی و اصلاحیه بعدی آن و نظر به امکان تغییر در محدوده مراقبت الکترونیکی و با توجه به قیاس اولویت در مواد 1 و 2 دستورالعمل که در جرائم مهم قاضی اجرای احکام میتواند درخواست تغییر محدوده را از محدوده 1 به 2 و یا 3 بنماید و فقدان ممنوعیت در مواد 1 و 2 دستورالعمل یاد شده به نظر میرسد امکان اینکه قاضی بتواند در جرائم سبکتر نیز محدوده را تغییر دهد وجود دارد.
مستندات قانونی
ماده 553 قانون آیین دادرسی کیفری