صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
الف به ب که وکیل دادگستری و مشاور حقوقی است جهت ارائه مشاوره حقوقی مراجعه و نزد ب بیان مینماید که قبلاً اینجانب به ج وکالت در پروندههای حقوقی و کیفری دادم ولی نامبرده به بنده خیانت در امانت نموده است و با طرف دیگر پروندهها تبانی نموده و حقوق بنده را تضییع نموده است و از آنها پول دریافت نموده است و تمام احکام به ضرر من صادر گردیده است. حال سوال این است که چنانچه ب اظهارات الف را نزد ج «وکیل قبلی الف» بازگویی نماید و ج از الف «موکل قبلی» به اتهام افتراء و نشر اکاذیب شکایت نماید و ب بعنوان گواه علیه الف در دادگاه ادای شهادت مینماید؛ آیا ب با وصف بالا و بازگویی اظهارات الف نزد ج مرتکب جرمی شده است؟ رفتار وی مشمول بزه افشاء اسرار حرفهای میگردد یا خیر؟ پاسخ مستدل، تحلیلی و با ذکر مواد و مستندات قانونی باشد.
نظر هیئت عالی
رفتار موضوع سوال که اعلام شده وکیل سابق موکل در حق او اجحاف کرده و مرتکب خیانت در امانت گردیده از مصادیق اسرار حرفهای محسوب نمیگردد. لازم به ذکر است حیث مراجعه به عنوان مشورت و یا اعطاء وکالت مؤثر در مقام نمیباشد.
نظر اکثریت
با توجه به موضوع سوال، رفتار ب از مصادیق بارز بزه افشاء اسرار حرفهای توسط وکیل تلقی میگردد زیرا اولاً؛ بازگو نمودن اظهارات الف نزد دیگران توسط ب که وکیل است و باید به واسطه شغل، محرم اسرار دیگران باشد به موجب مقررات کیفری و قوانین وکالت ممنوع اعلام گردیده است و مجازات دارد. ثانیاً؛ ادای شهادت ب در دادگاه به موجب قانون بوده است ولی قبل از ادای شهادت، نامبرده در خارج از ضوابط و مقررات حرفهای گفتههای خصوصی الف را نزد ج بازگویی نموده است که نهتنها این کار ضرورتی نداشته است بلکه وکیل به موجب قانون در این خصوص با منع قانونی مواجه است و مثل یک فرد عادی در این خصوص تلقی نمیگردد چراکه افراد نزد وکیل حرفهایی که نزد دیگران بازگویی نمیکنند به اعتبار شغل و حرفه وکیل بیان میکنند و وی را محرم اسرار خود تلقی مینمایند و متعارفاً وکلا اسرار حرفهای را جز در موارد قانونی بیان یا افشاء نمینمایند. ثالثاً؛ وکیل، یک فرد با سواد و فرهیخته و اگاه در جامعه تلقی میگردد و قطعاً میداند که افشاء اسرار حرفهای توسط قانونگذار جرمانگاری شده است؛ لذا رکن روانی جرم «قصد مجرمانه» وی محرز است مگر اینکه تحقیقات قضایی اثبات نماید که نامبرده سوء نیت نداشته است مثلاً با توجه به اوضاع و احوال مشخص گردد نامبرده مزاح نموده است. نکته دیگر اینکه اصولاً افشاء اسرار با آبرو حیثیت و اعتبار افراد ارتباط دارد و اغماض و مسامحه در این خصوص موجب تزلزل در جامعه و عدم اعتماد مردم به وکلا خواهد بود.
نظر اقلیت
با توجه به اینکه رابطه وکیل و موکلی بین الف و ب وجود ندارد و نامبرده فقط جهت دریافت مشاوره نزد وکیل رفته است؛ لذا ارکان و عناصر مادی جرم افشاء اسرار حرفهای محرز و محقق نمیباشد و ب مرتکب جرمی نشده است و ادای شهادت توسط نامبرده در دادگاه نیز به حکم قانون بوده است.
مبحث
کلمات کلیدی
مستندات قانونی
ماده 30 قانون وکالت مصوب 1315 | ماده 648 قانون مجازات اسلامی مصوب 1375