صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
شخص الف چکی را به وکیل خود شخص ب میدهد تا آن را برگشت و اقدامات لازم را در مورد آن انجام دهد. ب چک را به نام خود برگشت و روی آن اقدام و دادخواست مطرح میکند، اما نه به عنوان وکیل شخص الف، بلکه به عنوان اصیل، در پرونده رای به نفع شخص ب به عنوان اصیل صادر و سپس اجرائیه نیز صادر میشود، بدون آنکه نامی از موکل (الف) در پرونده باشد. شخص ب مرتکب چه جرمی شده است؟ آیا اقدام وی وصف جزایی دارد؟
نظر هیئت عالی
در صورتی که در فرض سوال وکیل موفق به استیفاء وجه چک گردد و امتناع از تحویل آن به موکل کند میتواند عمل مذکور از مصادیق خیانت در امانت باشد. نتیجتاً نظریه اکثریت صائب اعلام میشود.
نظر اکثریت
با توجه به اینکه در فرض سوال الف چک را به ب میدهد تا آن را برگشت نماید لذا اینگونه برداشت میشود که الف (موکل) اجازه برگشت چک به نام خود را به ب (وکیل) داده است زیرا وقتی ب چک را به بانک میبرد گواهی عدم پرداخت به نام ب (بر اساس ماده 11 ق صدور چک) صادر میشود و پس از آن با توجه به اینکه حسب سوال الف به ب اجازه انجام سایر اقدامات جهت وصول چک را داده است لذا طرح دادخواست حقوقی از جانب ب به عنوان اصیل (نه وکیل ) در حدود وکالت وب بوده و صرف طرح دادخواست به عنوان اصیل از جانب ب نمیتواند مبین سوء نیت وی باشد و تا زمانی که وکیل وجهی را به نفع خود تصاحب نکرده وقوع بزهی محرز نمیباشد و اگر پس از صدور اجرائیه وکیل موفق به اخذ محکومبه شد و از استرداد آن به موکل خودداری نمود جرم خیانت در امانت نسبت به وجه محکومبه اتفاق افتاده است لذا با توجه به فرض سوال که صرفاً اجرائیه صادر شده وقوع بزهی محرز نمیباشد.
نظر اقلیت
با توجه به اینکه شخص ب در واقع وکیل شخص الف بوده و حق اقدام به عنوان اصیل را نداشته لذا صرف طرح دادخواست از جانب وی به عنوان اصیل نشان دهنده سوء نیت و خیانت وی نسبت به موکل میباشد، زیرا با چنین اقدامی به نظر میرسد که وکیل ،چک را به نفع خود و به ضرر موکل تصاحب نموده است و لذا در فرض سوال بزه خیانت در امانت نسبت به چک روی داده است و حتی میتوان اقدام وکیل در طرح دادخواست حقوقی به عنوان اصیل را شروع به جرم خیانت در امانت نسبت به وجه محکومبه نیز دانست. پس از صدور اجرائیه و اخذ محکوم به توسط وکیل، اگر نام برده از پرداخت آن به شخص الف خودداری نماید و آن را به نفع خود تصاحب کند، جرم خیانت در امانت نسبت به محکومبه به طور تام اتفاق میافتد.
کلمات کلیدی
مستندات قانونی
ماده 11 قانون چک | ماده 674کتاب تعزیرات قانون مجازات اسلامی