صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
در حادثه تصادف افسر کارشناس تصادفات راننده مقصر حادثه را 50 درصد و والدین طفل را نیز 50 درصد مقصر اعلام نموده است، حال شرکت بیمه 50 درصد را پرداخت کرده است و والدین طفل دادخواست مطالبه 50 درصد دیگر را به استناد ماده 26 قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی مطرح نمودهاند، سوال: آیا دعوا وارد میباشد؟ آیا امکان الزام شرکت بیمه به پرداخت خسارت وجود دارد؟ آیا نظر و استدلال شرکت بیمه صحیح میباشد؟ استدلال شرکت بیمه: چون این ماده خلاف اصل هست باید قدر متیقن اخذ کرد و تفسیر مضیق داشت و صرفاً زمانی که خود عابر مقصر بود خسارت از بیمه پرداخت شود و در صورتی که افراد دیگری مثل والدین مقصر بودند در آن صورت خود والدین میبایست خسارت را پرداخت کنند و شرکت بیمه متوجه تکلیفی نمیباشد و دیه پرداخت نمیشود.
نظر هیئت عالی
نظر به تأخر قانون بیمه اجباری به نسبت قانون رسیدگی به تخلفات و قائل شدن به استفاده حداکثری از مزایای بیمه برای مصدومین تصادف و توجهاً به مواد 9 - 16 - 10 و 33 قانون اشاره شده شرکت بیمه ملزم به پرداخت میباشد.نتیجتاً نظریه اکثریت مورد تأیید است.
نظر اکثریت
نظر قائلین به پرداخت خسارت از سوی شرکت بیمه به شرح دلایل ذیل است: 1. قانون بیمه اجباری سال 95 با نگاه جبران حداکثری خسارات وارده به مصدومین تصادفات بوده و موارد عدم پرداخت نیز به صراحت در آن قانون قید گردیده است حال آنکه در این خصوص مطلبی در رابطه با عدم پرداخت خسارت قید نشده است و لذا شرکت بیمه ملزم به پرداخت خسارت میباشد. 2. هدف قانون گذار در حوادث رانندگی حمایت حداکثری از مصدومینی بوده که راننده مقصر نبوده است این هدف در برگیرنده فرض سوال بوده است. 3. نظر به تاخر قانون بیمه اجباری به نسبت قانون رسیدگی به تخلفات و قائل شدن به استفاده حداکثری از مزایایی بیمه برای مصدومین تصادفات و توجهاً به مواد 9، 10،16و 33 شرکت بیمه ملزم به پرداخت میباشد. 4. در ماده 26 قانون رسیدگی به تخلفات ذکر شده است عدم مسئولیت راننده مانع استفاده از مزایای بیمه نیست و این عدم مسئولیت راننده شامل تقصیر عابر و غیر عابر میباشد و فرض سوال را شامل میشود. 5. با توجه به روح قانون و تفسیر آن و منطق و فلسفه تقنین در این فرض نیز باید پرداخت گردد. 6. قانون گذار به سبب اینکه امکان در نظر گرفتن مسئولیت برای طفل نبوده والدین را مقصر اعلام نموده است لذا مسئول در این فرض نیز در واقع عابر (طفل) بوده و چون امکان تعیین وی به عنوان مقصر نبوده مسئولیت بر عهده والدین وی قرار گرفته است لذا میتواند رجوع کند و دیه را پرداخت کند و عملاً والدین طفل به قائم مقامی از طفل در این فرض نسبت به مطالبه خسارت از بیمه اقدام نمودهاند. 7. در شرایطی که خود فرد مقصر هست و در عین اینکه مقصر میباشد امکان اخذ از بیمه وجود دارد به طریق اولویت زمانی که تقصیر والدین طفل (عابر) باشد امکان اخذ خسارت میباشد و امکان تفکیک والدین از طفل در فرض ماده 26 وجود ندارد و لذا شرکت بیمه ملزم به پرداخت میباشد.
نظر اقلیت
نظر مخالفین پرداخت خسارت از سوی شرکت بیمه 1. وفق قانون مسئولیت مدنی رابطه سببیت در پرداخت خسارت شرط میباشد و مواردی که رابطه سببیت وجود نداشته باشد و بیمه ملزم به پرداخت خسارت باشد استثنا میباشد و در سایر موارد که مشخص نشده است به اصل رجوع کرده و اصل نیز در فرض سوال به دلیل اینکه تقصیر متوجه والدین بوده لذا شرکت بیمه ملزم به پرداخت نبوده و خود والدین باید خسارت را پرداخت نمایند و والدین نیز به مانند شخص ثالثی که خسارت متوجه وی بوده و ملزم به پرداخت میباشند الزام به پرداخت 50 درصد را دارند. 2. ماده 26 در فرض مقصر بودن عابر بوده حال آنکه در فرض سوال عابر مقصر نبوده و والدین وی مقصر میباشند لذا پرداخت خسارت از سوی شرکت بیمه مشمول ماده 26 قانون رسیدگی به تخلفات نمیباشد.
مبحث
کلمات کلیدی
مستندات قانونی
ماده 16 قانون بیمه اجباری خسارات واردشده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه | ماده 1 قانون مسئولیت مدنی | ماده 26 قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی | ماده 529 قانون مجازات اسلامی