صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
با توجه به ماده 28 قانون مجازات اسلامی (1392) در جرم رشاء که در قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشا، اختلاس و کلاهبرداری (مصوب 1367) حسب میزان مبلغ رشوه، مجازات مقرر شده است آیا نصاب مبالغ مذکور نیز افزایش مییابد؟ به عنوان مثال طبق ماده 3 قانون فوق، دریافت رشوه بیش از ۲۰ هزار تومان تا ده سال حبس دارد. آیا باید ۲۰ هزار تومان سال ۶۷ طبق نرخ تورم افزایش یابد؟
نظر هیئت عالی
از عبارت «کلیه مبالغ مذکور در این قانون و سایر قوانین از جمله مجازات نقدی ...» استفاده میشود که اختیار قانونگذار صرفاً در مورد جزای نقدی نیست و شامل مبالغ غیر از جزای نقدی از جمله مبالغ مندرج در ماده 3 قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء ... و ماده 19 ق.م.ا نیز میگردد.
نظر اتفاقی
از نظر قضات حاضر در نشست قضایی دادگستری شهرستان محمودآباد مازندران، پاسخ این سوال، منفی است. نظرات قضات بدین شرح است: 1- ماده ۲۸مقرر میدارد: «کلیه مبالغ مذکور در این قانون و سایر قوانین از تاریخ تصویب آنها در مورد تمام جرایم و تخلفات از جمله مجازات نقدی، به تناسب نرخ تورم اعلام شده از سوی بانک مرکزی، هر سه سال یکبار به پیشنهاد وزیر دادگستری و تصویب هیات وزیران تعدیل و در مورد احکامی که بعد از آن صادر میشود، لازمالاجراء میگردد.» ماده 28 برای زندانیان عاجز از پرداخت جزای نقدی بوده و در حال حاضر روزی 100هزار تومان احتساب میشود. در عمل ماده 28 داخل زندان در صورت افزایش مبلغ برای همه زندانیان اعمال میشود. 2- اگرچه صدر ماده ۲۸ طوری نوشته شده که این سوال را مطرح میکند اما ماده ۲۸ شامل این مورد نمیشود. ماده ۲۸ در امتداد ماده ۲۷ هست و منحصرا در مورد احتساب جزای نقدی بدل از حبس می باشد. اگر مصوبات هیات وزیران که در راستای ماده ۲۸ تصویب شده ،مشاهده شود مثل مصوبه مورخ ۹۵/۸/۱۶ مشخصا موضوعشان «مجازات نقدی بدل از حبس» است و در مورد موارد دیگر، مثل فرض سوال فوق، چیزی نگفتهاند. ماده ۲۸ شامل مجازاتهای ثابت مدنظر قانون گذار است که در آن به تناسب تورم، جزای نقدی هم باید تغییر کند. 3- افزایش مبلغ جزای نقدی پس از هر سه سال، موجب تغییر درجه مجازات نمیشود. اصل تفسیر مضیق قوانین کیفری و تفسیر به نفع متهم نیز مستلزم پذیرش این نظر هستند.
مستندات قانونی
ماده 27 قانون مجازات اسلامی 1392 | ماده 28 قانون مجازات اسلامی 1392 | ماده 3 قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء واختلاس وکلاهبرداری