صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
شخصی در خصوص نسق زارعانه دعوای خلع ید مطرح نموده است؛ در حالیکه نسق زارعانه مساحت آن کمتر از میزان تصرفات مورد ادعای میباشد؛ آیا مازاد به نسق زارعانه خلع ید صورت میگیرد؟ (با توجه به اینکه حدود و ثغور نسق زارعانه مشخص نمیباشد.)
نظر هیئت عالی
در فرض سوال با توجه به اینکه نسق زراعی مثبت حق مالکیت عینی و منافع صاحب سند است چنانچه احراز صاحبان سند مازاد بر حق زراعی خود تصرفاتی داشته باشد صاحب نسقی که سهم او تصرف شده حق درخواست خلع ید را دارد.
نظر اکثریت
اگرچه نسق زارعانه در دفتر مخصوص اداره ثبت به ثبت رسیده است و نوعی سند رسمی تلقی میگردد؛ لکن با توجه به اینکه حدود و ثغور ملک موضوع دعوا در ان مشخص نمیباشد و با اراضی مورد ادعا از حیث حدود اربعه مطابقت ندارد و اینکه خوانده مالکیت افرازی و محلی خواهان قبول ندارد و در دعوای خلع ید طبق ماده 22 قانون ثبت اثبات مالکیت رکن اساسی میباشد که طبق سند زارعانه قابل اثبات نیست؛ لذا دعوای خلع ید قابل طرح به استناد نسق زارعانه نمیباشد. مضاف به مطلب فوق در مورد سوال مساحت مندرج در نسق زارعانه به مقدار و مساحت تعرفه شده در خارج کمتر میباشد و این نکته نیز علت مضاف به خلع ید مشاعی به جهت عدم مطابقت مساحت مندرج در نسق با مساحت مورد ادعا است.
نظر اقلیت
چنانچه خوانده دلیل و مدرکی مبنی بر اینکه اراضی مازاد بر نسق را از طریق ناقل قانونی به تملک خود در اکراه خواسته باشد و با توجه به اینکه خواهان دارای نسق زارعانه ولو مشاعی و کمتر از اراضی متنازعفیه می باشد و در عرف عدم مطابقت مساحت مندرج در نسق با خارج و واقع متعارف و طبیعی است چراکه معمولا انساق زارعانه در ید زارعین با اراضی تحت تصرف از حیث مقدار بنا به دلایل و انگیزههایی مطابقت ندارد و دادگاه با تحقیق محلی و اظهارات مطلعین با احراز مطابقت نسق زارعانه متعلق به خواهان با عرصه مورد ادعا میتواند حکم به خلع ید ولو مشاعی صادر نماید.
کلمات کلیدی
مستندات قانونی
ماده 22 قانون ثبت اسناد و املاک