صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
در جرایمی که مجازات آنها تخییری می باشد و قاضی در صدور حکم به حبس، شلاق و جزای نقدی اختیار دارد، آیا دادگاه مجاز به تعیین مجازات های حبس یا شلاق و سپس تبدیل آن به جزای نقدی می باشد؟ در صورت اعتقاد به صدور حکم به جزای نقدی، صرفاً مجاز به تعیین همان جزای نقدی قانونی است یا خیر؟
نظر هیئت عالی
در فرض سوال که قانونگذار در کنار سایر مجازات ها مجازات جزای نقدی نیز به صورت اختیاری برای مرتکب پیش بینی کرده است معنایش این است که چنانچه دادگاه مجازات وی را از جنس جزای نقدی انتخاب کند باید در چارچوب همین میزان که مقرر شده محکوم نماید؛ بنابراین محکومیت مرتکب به جزای نقدی جایگزین حبس بیش از جزای نقدی مقرر قانونی، وجه قانونی ندارد.
نظر اتفاقی
با توجه به اختیار قاضی در انتخاب مجازات از بین محدوده نوسان تعزیر مقرر در قانون برای هر جرم و اینکه ابتدا مجازات بدون لحاظ نهادهای ارفاقی تعیین و سپس با توجه به شرایط احتمالی دیگری که موجب اعمال نهادهای قانونی ارفاقی باشد، تصمیم بعدی مانند تعلیق یا تخفیف و غیره لحاظ می شود؛ لذا این اختیار وجود دارد که مجازات حبس یا شلاق انتخاب و سپس مطابق مقررات از باب تخفیف و ارفاق به جزای نقدی تبدیل شود و این جزای نقدی که بدل از شلاق است نباید با جزای نقدی که مجازات اصولی بوده مقایسه شود کما اینکه در خود مجازات شلاق هم ممکن است ابتدا برای شخص، شلاق درجه 6 تعیین و سپس به لحاظ حدوث جهات تخفیف به شلاق درجه 7 تبدیل شود و نمی توان گفت چرا از همان ابتدا شلاق درجه 7 انتخاب نشده و در موضوع مطروحه نیز این ایراد که چرا از ابتدا جزای نقدی (که مجازات اصولی و در کنار شلاق بوده است) انتخاب نشود وجهی ندارد و اختیار اولیه برای انتخاب شلاق یا حبس مطابق موازین قانونی است و تبدیل بعدی آن از جهت تخفیف و ارفاق و برای کمک به محکوم از جهت رهایی از مجازات سنگین تر است که نوعی امتنان است.
مبحث
کلمات کلیدی
مستندات قانونی
ماده 83 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 | ماده 86 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392