صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
آیا خواهان میتواند در جلسه اول دادرسی نحوه دعوا را بیش از یک مرتبه تغییر و یا میزان خواسته خود را بیش از یک مرتبه افزایش دهد؟
نظر هیئت عالی
در فرض سوال نظریه اتفاقی صحیح و مورد تأیید است؛ با این توضیح که به لحاظ تعارض توسعه اختیار خواهان در تغییر نحوه دعوا یا تغییر میزان خواسته و افزایش آن با حقوق خوانده؛ لذا فقط یک بار امکان تغییر نحوه دعوا یا خواسته و افزایش آن وجود دارد.
نظر اتفاقی
هر چند که قانونگذار در ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی به طور مطلق خواهان را مجاز دانسته که تا پایان جلسه اول دادرسی نحوه دعوای خود را تغییر یا خواسته خویش را افزایش دهد اما به نظر میرسد که نامبرده فقط یک مرتبه مجاز به چنین امری خواهد بود زیرا چنانچه برای ایشان این حق را قائل باشیم که هر تعدادی که میخواهد مبادرت به تغییر نحوه دعوا یا افزایش خواسته خویش نماید، چنین امری با حقوق خوانده و دفاعیات انجام شده از ناحیه وی در تعارض خواهد بود که امر مطلوبی به شمار نمیرود. خاطر نشان میشود که اصل بر این است که دادگاه به خواستهای رسیدگی مینماید که در دادخواست تقدیمی به آن اشاره شده و رونوشت و نسخههای پیوست آن نیز به خوانده ابلاغ شده است و تغییر خواسته و حکم مقرر در ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی نیز امری استثنایی است که باید در حدود نص به آن اکتفا شود که چنین امری اقتضای آن را دارد که حق خواهان در افزایش خواسته یا تغییر نحوه دعوا را فقط مربوط به یک مرتبه بدانیم استثنائاً چنانچه خواهان مبادرت به تغییر نحوه دعوا یا افزایش خواسته خود نماید و خوانده دفاعیات خویش را در این خصوص شروع ننموده باشد، وی میتواند بلافاصله و مجدداً تغییر نحوه دعوا یا افزایش خواسته خود را در دستور کار قرار دهد زیرا مبنای ممنوعیت پیش گفته ارائه دفاعیات از سوی خوانده و به پایان رسیدن اصل تناظر در این خصوص بود که در حالت پیش گفته موجود نیست.
کلمات کلیدی
مستندات قانونی
ماده 98 آیین دادرسی مدنی