صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
آیا دادخواست مطالبه قیمت سگ تزئینی در محاکم حقوقی قابل استماع میباشد؟ همچنین آیا احکام خیار حیوان در خصوص خرید و فروش سگ تزئینی نیز جاری است؟
نظر هیئت عالی
در فرض سوال اولاً؛ با توجه به این که سگهای تزئینی علاوه بر این که دارای ارزش عرفی و معاملاتی میباشد و از این حیث شامل اموال قابل خرید و فروش میگردد لذا نظر اکثریت صحیح است و مورد تاٌیید است.ثانیاً؛ با توجه به اطلاق حکم خیار حیوان شامل مطلق سگها اعم از سگهای اربعه (کلاب اربعه) مذکور در فقه و سایر سگها از جمله سگ تزئینی میگردد.در این قسمت نیز نظر اکثریت مورد تاٌیید هیات عالی است.
نظر اکثریت
اولاً: خرید و فروش سگ مطابق قانون و شرع ممنوع نمیباشد؛ زیرا در شرع مقدس خود حیوان سگ را حرام دانسته است و با توجه به عرف حال حاضر جامعه و معاملاتی که در این خصوص انجام میشود و اینکه افراد زیادی در جامعه سگ تزئینی را نگهداری میکنند و حتی وابستگی عاطفی به آن نیز پیدا می کنند؛ به نظر میرسد که دادخواست مطالبه قیمت آن قابل استماع میباشد. دادگاه صالح آن نیز حسب قیمت آن، میتواند شورای حل اختلاف یا محاکم عمومی دادگستری باشد. همچنین نظر به اینکه سگ حیوان میباشد و ماده 398 قانون مدنی مطلق نام حیوان را آورده و ممنوعیت قانونی نیز وجود دارد تمامی احکام خیار حیوان در خرید و فروش آن جاری است.
نظر اقلیت
با توجه اینکه سگ عین نجاست است و شرعاً حرام میباشد و جزء سگهای 4 گانه شرعی در خصوص سگ تزئینی مالیتی متصور نیست؛ لذا خرید و فروش آن شرعاً حرام میباشد؛ زیرا میتوان گفت بنا عقلای جامعه که شارع صدر آن قرار میگیرد نیز منفعت عقلانی برای سگ تزئینی قائل نشده است و به صرف اینکه عدهای از افراد جامعه اقدام به نگهداری آن میکنند منفعت و حلالیت برای آن ایجاد نمیکند. طبق ماده 215 قانون مدنی، مورد معامله باید دارای دو رکن مالیت و منفعت عقلانی مشروع باشد، یعنی منفعتی که شرع آن را جایز دانسته است؛ لذا با توجه به موارد فوق دادخواست مطالبه قیمت سگ تزئینی قابل استماع نیست و به استناد ماده 2 قانون آیین دادرسی مدنی باید قرار عدم استماع دعوا صادر گردد. همچنین با توجه به اینکه اصل دعوا نیز قابل مطالبه نیست، سایر احکام از جمله خیار حیوان در آن جاری نمیباشد، حتی اگر از لحاظ قانونی ممنوعیتی جهت معامله آن مانند معامله مواد مخدر وضع نشده باشد.
مستندات قانونی
ماده 215 قانون مدنی | ماده 2 آیین دادرسی مدنی | ماده 398 قانون مدنی