صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
در مواردی که در سند مورد ادعای جعل، اعم از رسمی یا عادی، صحت انتساب اثر انگشت به شخص، و جعلی بودن امضای منتسب به همان شخص به موجب نظر کارشناس خط، امضا و اثر انگشت احراز گردد، بزه جعل تحقق یافته است یا خیر؟
نظر هیئت عالی
جعل امضا به نحو مستقل از نظر قانونگذار جرمانگاری شده و اصل بر قابلیت اضرار جعل میباشد اعم از آن که اضرار بالقوه یا بالفعل باشد نتیجتاً بنا بر نظریه اکثریت اعضای هیئتعالی نظر اکثر قضات محترم صائب است. این امر ربطی به اعتبار یا عدم اعتبار سند ندارد مشمول بحث در حدود جعل امضا خواهد بود.
نظر اکثریت
با توجه به اینکه ۱. در رکن قانونی جرم جعل (مواد ۵۲۳ الی ۵۴۱ قانون تعزیرات و مجازات های بازدارنده مصوب ۱۳۷۵) سخنی از ضرر و زیان به میان نیامده است، بلکه آنچه در ماده ۵۲۳ آمده است صرفاً ضرورت احراز قصد تقلب در احراز بزه جعل میباشد، ۲. جرم جعل، جرم علیه آسایش و امنیت عمومی است (هر جرمی جنبه عمومی دارد و اینکه یک بزه جرم قابل گذشت محسوب گردد دلیل بر فقدان جنبه عمومی نیست بلکه به جهت اعتبار مقنن و تغلیب جنبه خصوصی آن جرم به جنبه عمومی است. بزه جعل از لحاظ جنبه عمومی آن جرم علیه آسایش و امنیت عمومی محسوب میگردد) و حتی اگر ضرر را جزء ارکان تحقق بزه بدانیم، با توجه به اینکه جرم منظور، جرم علیه آسایش و امنیت عمومی است، ضرر را باید بالقوه بدانیم. ۳. جعل امضا حتی در فرض اصالت اثر انگشت بیانگر حالت خطرناک مرتکب میباشد؛ فلذا در ما نحن فیه، بزه جعل محقق گردیده است.
نظر اقلیت
با توجه به اینکه ۱. در بزه جعل، احراز ضرر و زیان، از جمله شرایط احراز بزه محسوب میگردد، ۲. اصل تفسیر به نفع متهم و اصل تفسیر مضیق نصوص جزایی، اقتضای بالفعل دانستن ضرر منظور را دارد، ۳. در ما نحن فیه، با توجه به اصالت اثر انگشت، ضرری متوجه شخصی نیست، ۴. قابل گذشت قلمداد نمودن بعضی از جرایم از سوی مقنن قانون کاهش حبس تعزیری، بیانگر اراده اخیر مقنن مبنی بر اعتبار ضرر بالفعل در تحقق بزه جعل میباشد؛ فلذا در چنین مواردی رفتار ذیل عنوان جعل قابل محاکمه و مجازات نمیباشد.
مبحث
کلمات کلیدی
مستندات قانونی
ماده 523 قانون تعزیرات و مجازاتهای بازدارنده مصوب 1375 | ماده 523 قانون مجازات اسلامی مصوب 1375 کتاب پنجم تعزیرات | ماده 536 قانون تعزیرات و مجازاتهای بازدارنده مصوب 1375 | ماده 536 قانون مجازات اسلامی مصوب 1375 | ماده 536 قانون مجازات اسلامی مصوب 1375 کتاب پنجم تعزیرات