صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
درصورتیکه در حوزه قضایی بخش جرایم مربوط به صلاحیت ذاتی دادگاه انقلاب مانند مواد مخدر واقع شود؛ آیا دادگاه بخش میتواند دستور بازداشت و تحت نظر قرار دادن متهم یا بازرسی ملک را صادر نماید؟
نظر هیئت عالی
حفظ ادله وقوع جرم و جلوگیری از فرار یا مخفیشدن متهم و مظنون از ضرورتی برخوردار است که قانونگذار در مواردی، انجام آن را علیرغم فقد صلاحیت ذاتی یا محلی یا ضرورت دخالت مقام قضایی دیگر (بازپرس) تجویز کرده است. بنابراین با توجه به اینکه قانونگذار هیچگونه اختیاری برای رسیدگی به عنوان محکمه یا دخالت به جانشینی بازپرس برای دادگاه بخش در امور موضوع صلاحیت دادگاه انقلاب مقرر نکرده و ضرورت یاد شده هم محرز باشد، قاضی دادگاه بخش به شرح نظر اکثریت قضات محترم شهرستان قیر باید اقدام نماید و این نظر صحیح است.
نظر اکثریت
با توجه به حوزه صلاحیت دادگاه بخش که مطابق ماده 299 قانون آیین دادرسی کیفری 1392، به تمام جرایم در صلاحیت دادگاه کیفری دو رسیدگی میکند و با عنایت به ماده 337 این قانون که رئیس دادگاه بخش یا دادرس آن، تنها در جرایم موضوع ماده 302 قانون مذکور که در صلاحیت دادگاه کیفری یک است، به عنوان جانشین بازپرس اقدام میکند. بنابراین قضات دادگاه بخش، صلاحیت انجام تحقیقات مقدماتی و صدور قرار مجرمیت را در جرایمی که در صلاحیت دادگاه انقلاب است، ندارند و در صورت طرح چنین پروندههایی در دادگاه عمومی بخش، دادگاه مزبور باید قرار عدم صلاحیت صادر نماید و لکن عدم صلاحیت این دادگاه، مانع از صدور دستورها و اقدامات لازم برای جلوگیری از امحای آثار جرم و فرار و مخفی شدن متهم و انجام تحقیقات ضروری با اتخاذ ملاک از ماده 78 قانون فوقالذکر در جرایم مشهود نمیباشد.
نظر اقلیت
با توجه به اینکه دادگاه بخش فاقد صلاحیت تعقیب، تحقیق و رسیدگی در جرایم ذاتی صلاحیت انقلاب میباشد؛ لذا امکان صدور دستورات ابتدایی نیز میسر نمیباشد و در این حالتها باید با دادستان یا قاضی کشیک دادسرای شهرستان هماهنگی لازم به عمل آید و دستورات لازم از سوی آنها صادر گردد.
مستندات قانونی
ماده 299 قانون آئین دادرسی کیفری | ماده 302 قانون آئین دادرسی کیفری | ماده 303 قانون آیین دادرسی کیفری | ماده 337 قانون آیین دادرسی کیفری