صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
زمانی که دادرس در موضوعی اظهارنظر کرده باشد (مثلاً نسبت به سندی که دعوی جعل شده) و در پرونده جدید نسبت به همان سند، دعوا مطرح شود، ولی اصحاب دعوی متفاوت باشند؛ آیا قاضی در خصوص رسیدگی رد دادرس دارد؟ (مثلاً دادرس برای اثبات جعلیت یک سند اظهارنظر کرده است و مجدداً دعوی مبنی بر تنفیذ سند ارائه میشود که دادرس اظهار نظر نماید.)
نظر هیئت عالی
برخلاف قاعده اعتبار امر مختومه، در ایراد رد دادرس اظهار نظر ماهوی وی مؤثر در قضیه است و چنانچه درباره موضوعی اظهارنظر نموده باشد طرح مجدد آن توسط اصحاب دعوی جدید از جهات رد میباشد.
نظر اکثریت
هرچند در ماده 91 قانون آیین دادرسی مدنی بیان نموده که دادرس سابقاً در موضوع دعوای اقامه شده اظهارنظر نموده باشد، اما با توجه به تغییر اصحاب دعوی، موضوع جدید برداشت میگردد، مثلاً سندی به امضای 5 نفر رسیده است که نسبت به یکی از امضاها ادعای جعل میشود، مابقی امضا کنندگان به اصالت امضای خود اقرار دارند و در صورت طرح دعوی به رأی اثبات امضای خود دادرس موظف به رسیدگی است و ستون سهگانه را خواهان، خوانده و خواسته را تشکیل میدهد که هر یک از آنها تغییر کند اساس دعوی تغییر میکند.
نظر اقلیت
با توجه به ظاهر ماده 91 قانون آیین دادرسی مدنی (بند 5)، زمانی که نسبت به یک موضوع مثلاً اثبات مالکیت اظهار نظر شده باشد، ملاک موضوع است نه اصحاب دعوا، پس اگر دادرس در اصل موضوع اظهارنظر کرده است، موضوع از جهات رد دادرس تلقی میگردد.
مبحث
کلمات کلیدی
مستندات قانونی
ماده 91 قانون آیین دادرسی مدنی