صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
آیا خوانده میتواند در ضمن دعوای خواهان به خواسته پرداخت مال، دادخواست اعسار از پرداخت آن را نیز تقدیم کند؟
نظر هیئت عالی
در فرض سوال، با توجه به فقدان نص صریح قانون در عدم پذیرش دعوای اعسار از دین؛ چنین دعوایی قابلیت استماع و رسیدگی دارد و رأی وحدت رویه شماره 722 مورخ 13/10/1390 هیأت عمومی دیوان عالی کشور مؤید این معنا است.
نظر اکثریت
مستفاد از صدر ماده 24 از قانون آیین دادرسی مدنی مصوب 1379 و لحاظ مقررات قانون اعسار سال 1313 این است که دعوای اعسار مدیون که در اثنای رسیدگی به دعوای دائن اقامه کرده است قابل استماع است و دادگاه به لحاظ ارتباط آنها به یکدیگر هر دو دعوا را یکجا رسیدگی میکند؛ چراکه در صدر ماده 24 قانون آیین دادرسی مدنی بیان شده است رسیدگی به دعوای اعسار بهطورکلی با دادگاهی است که صلاحیت رسیدگی نخستین به دعوای اصلی را دارد که این مربوط به جایی است که خوانده قبل از صدور حکم محکومیت قطعی خود قصد تقدیم اعسار را دارد.
نظر اقلیت
با توجه به اینکه قانون اعسار به موجب ماده 29 از قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی 1394 صریحاً نسخ شده است؛ بنابراین در حال حاضر بدون وجود حکم قطعی نمیتوانیم قایل به پذیرش دعوای اعسار باشیم و منظور از محکومیت در قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی نیز حکم قطعی میباشد؛ بنابراین در این موارد دادگاه باید به لحاظ عدم قطعیت حکم صادره، قرار عدم استماع دعوا را صادر نماید.
مبحث
مستندات قانونی
ماده 24 قانون آیین دادرسی مدنی