صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
آقای الف همسر خود را به قتل رسانده است و در محکمه صالح نیز به اتهام وی رسیدگی و در خصوص وی حکم بر قصاص نفس صادر گردیده است و مقتول هیچ وارثی جز دو فرزند مشترک با همسرش را ندارد که اولیاء دم محسوب میگردند و حال اولیاء دم مقتول درخواست قصاص نفس را نمودهاند حال آیا این دو فرزند مشترک امکان درخواست قصاص پدر خود را دارند؟ و در صورتی که نداشته باشند تکلیف چیست؟
نظر هیئت عالی
آنچه که مانع انجام قصاص است رابطه ابوت بین قاتل و مقتول است. در فرض سوال این مانع منتفی است و مطابق مقررات موجود امکان تقاضای قصاص بوسیله فرزندان مشترک وجود دارد. اگرچه در این خصوص بین فقها اختلاف نظر میباشد.
نظر اتفاقی
مستفاد از ماده 301 قانون مجازات اسلامی و سایر مواد و قواعد حاکم بر قصاص نفس یکی از موانع قصاص رابطه ابوت میباشد در فرض سوال هر چند که صاحبان حق قصاص، فرزندان مشترک مقتول و قاتل میباشند اما از آنجایی که بین قاتل و مقتول رابطه ابوت منتفی است در نتیجه این موضوع به اولیاء دم تسری پیدا نمیکند و استثناء فقط مربوط به حالتی است که رابطه ابوت وجود داشته باشد و در نتیجه در فرض سوال اولیاء دم مقتول که دو فرزند پسر وی میباشند حق تقاضا و اجرای قصاص را دارند اما این موضوع از نظر فقهاء اختلافی است و از دیدگاه فقها مطابق با روایت (انت و مالک لابیک) فرزند نمیتواند اقدام به قصاص نفس پدر خود نماید و مطابق با این روایت پدر میتواند در اموال و حقوق فرزند دخل و تصرف نماید اما فرزند چنین حقی ندارد و نمیتواند تقاضای قصاص و اجرای آن را نماید اما آنچه در حال حاضر مطابق با قوانین و مقررات حاکم بر مجازات اسلامی است این است که در فرض سوال امکان قصاص پدر در صورت قتل همسر توسط وی و عدم وجود وارث یا اولیاء دم دیگری غیر از فرزندان مشترک وجود دارد.
مستندات قانونی
ماده 301 قانون مجازات اسلامی