صورت‌جلسه نشست قضائی

کد نشست:۱۴۰۰-۸۵۹۲
برگزار شده توسط:استان خراسان جنوبی/ شهر بیرجند
تاریخ برگزاری:۱۳۹۷/۱۱/۱۱
موضوع:امکان محکومیت مجلوب ثالث در حق خواهان دعوی اصلی و با طرح ادعا از سوی خوانده دعوی اصلی

پرسش

در مرحله رسیدگی بدوی، خوانده در جلسه ی اول دادرسی اقدام به جلب شخص ثالثی را می نماید و دادگاه با رسیدگی به موضوع دعوا به این نتیجه می رسد که مسئول انجام تعهد در قبال خواهان شخص ثالث می باشد نه خوانده و حال با این توصیف، آیا دادگاه بدوی باید نسبت به محکومیت شخص ثالث در قبال خواهان حکم صادر نماید؟

نظر هیئت عالی

نظریه اکثریت هیات عالی: در فرض سوال امکان محکومیت مجلوب ثالث ( خوانده دعوی دادخواست جلب ثالث) در حق خواهان دعوی اصلی وجود ندارد، زیرا خوانده دعوای اصلی قرار نگرفته است، ضمنا نظریه شماره 933073/7 مورخ 93/12/9 اداره کل حقوقی قوه قضائیه موید همین معناست. نظریه اقلیت هیات عالی: نظریه دوم در نشست قضایی استانی صحیح است و امکان محکومیت خوانده جلب ثالث نسبت به خواسته دعوی خواهان اصلی وجود دارد و فلسفه تاسیس مکانیسم جلب ثالث مبتنی بر آن است و در صدر ماده 139 ق.آ.د.م نیز تصریح وجود دارد.

نظر اتفاقی

نظر اول: از آن جا که دادگاه در رسیدگی تنها در محدوده ی دادخواست و نسبت به خواندگان دعوی، رأی صادر می کند و دعوای اصلی و خواهان اصلی به طرفیت مجلوب ثالث مطرح نشده و اثر دعوی جلب ثالث، شناخته شدن مدیون اصلی است و این که در ماده ی 139 ق.آ.د.م بیان شده، مقرّرات خوانده در مورد وی اعمال می شود به منزله ی این نیست که می تواند محکومٌ علیه نیز واقع شود، لذا چون دعوایی علیه مجلوب ثالث از سوی خواهان اصلی مطرح نشده پس نمی تواند این مجلوب، محکومٌ علیه در قبال خواهان باشد. دادرسی های مدنی بر اساس قواعد و اصولی مطرح است که بایستی رعایت شود. وقتی جلب ثالث از سوی خوانده اصلی مطرح می شود، خواندگان دعوی جلب، خواهان اصلی و مجلوب ثالث خواهند بود و نمی توان خوانده ای را در حق خوانده دیگری محکوم کرد، لذا محکومیت مجلوب ثالث در حق خواهان دعوی اصلی و با طرح ادّعا از سوی خوانده دعوی اصلی ممکن نیست. نظر دوم: هر چند مقنّن در این خصوص، موضوع را به سکوت گذاشته، لیکن از آنجا که جلب ثالث یکی از طرق دفاعی خوانده محسوب می گردد و در دعوی جلب ثالث اصلی، یکی از اهداف و انگیزه های جالب ثالث که در اینجا خوانده ی دعوای اصلی است برداشتن محکومیت از دوش خود و تحمیل آن بر مجلوب ثالث است به عبارت دیگر در اینجا خوانده کوشش می کند که حق مطالبه شده از سوی خواهان دعوی اصلی را به ذمه و عهده ی دیگری (مجلوب ثالث) بگذارد و از خود رفع مسئولیت کند و چاره ای جز این اقدام (جلب) نداشته و از آنجا که دعوی جلب ثالث علی رغم طاری بودن و به نوعی تبعی بودن در این قسم (جلب اصلی و مستقل) دعوایی تمام عیار است که با دادخواست و خواسته ای معین و تمام شرایط یک دادخواست اصلی تقدیم می گردد و خواسته ی این دعوی (مجلوب ثالث) نیز همان گونه که در ماده ی 139 ق.آ.د.م. بیان شده، خوانده محسوب و تمام مقرّرات راجع به خوانده درباره ی وی جاری می گردد و هدف جالب (خوانده اصلی) که هم در مقام دفاع و رفع محکومیت خود و هم در مقام این که حق مطالبه شده را به دیگری محول کند، می باشد و در چنین فرضی می تواند رأی صادره دارای دو محکومٌ له و دو محکومٌ علیه و یا یک محکومٌ علیه و یک محکومٌ له باشد لذا امکان طرح چنین ادعایی وجود دارد و می تواند خوانده ی مجلوب ثالث در حق خواهان دعوای اصلی محکوم گردد و الّا در صورت عدم محکومیت و در حالی که از خوانده ی دعوی اصلی نیز به علّت عدم توجه دعوی یا صدور حکم بر بطلان و بی حقی خواهان نسبت به وی، طرح دعوی جلب ثالث از سوی یکی از متداعیین که مقنّن اجازه داده است، بی اثر خواهد بود.

مبحث

کلمات کلیدی

مستندات قانونی

ماده 139 قانون آیین دادرسی مدنی

امکان محکومیت مجلوب ثالث در حق خواهان دعوی اصلی و با طرح ادعا از سوی خوانده دعوی اصلی | نشست قضایی | قضا