صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
چنانچه مالک یک ساختمان که صرفا دارای سند رسمی در عرصه می باشد سه دانگ یک واحد از ساختمان را به عروسش در عوض مهریه به صورت عادی انتقال دهد و متعاقبا شش دانگ عرصه و اعیان را با سند عادی به همسر خود در قالب عقد بیع( در ماهیت صلح معوض مهریه) واگذار نماید و سپس با عقد صلح رسمی شش دانگ عرصه ملک را به همسر خود منتقل نماید, با فوت مالک, عروس وی پس از اثبات واگذاری و انتقال سه دانگ یک واحد به نام خود و حکم ابطال کل سند صلح و الزام ورثه به انتقال سه دانگ یک واحد را اخذ می نماید و سهم الارث همسر خود را نیز در عوض مهریه توقیف و پس از مزایده به نام ایشان انتقال اجرایی می گردد. حال ایا همسر مالک می تواند به استناد بیع عادی الزام وراث را به انتقال سند عرصه از دادگاه بخواهد یا خیر؟
نظر هیئت عالی
در فرض سؤال، پرسش طرح شده مصداقی است و پاسخ به آن نیاز به توضیح بیشتر از پرونده دارد. لیکن اگر حکم دادگاه دایر بر ابطال سند رسمی انتقال کل عرصه به نام همسر مالک، از این روی بوده است که سه دانگ از ساختمان احداثی بر روی آن عرصه به تاریخ مقدم به عروس مالک واگذار شده بوده است، در این صورت حق همسر مالک برای الزام ورثه مالک به انتقال رسمی آنچه که زاید بر مالکیت عروس مالک به نام ورثه باقی میماند، محفوظ خواهد بود.
نظر اتفاقی
با توجه به اینکه مالک عرصه و مالک اعیانی (ساختمان)تنها سه دانگ از اعیانی را به عروس خود واگذار کرده و عروس ایشان سه دانگ از ساختمان را بابت واگذاری از طرف پدر شوهرش و سه دانگ را بابت مهریه خود از سهم الارث همسرش توقیف کرده و اما عرصه چون سند مالکیت دارد و مالک ساختمان آن را به همسرش تحت عنوان بیع معوض بابت مهریه منتقل کرده پس امکان انتقال سند عرصه وجود دارد و تفاوت می باشد بین عرصه و اعیانی، شخصی ممکن است مالک عرصه باشد اما مالک اعیانی نباشد یا مالک اعیانی باشد اما مالک عرصه نباشد مثل اجاره ملک وقفی شخصی می تواند بر روی آن ساخت و ساز نماید اما مالک زمین یا عرصه نمی باشد.
مبحث
مستندات قانونی
ماده 10 قانون مدنی | ماده 190 قانون مدنی | ماده 220 قانون مدنی | ماده 22 قانون ثبت اسنادواملاک | ماده 362 قانون مدنی | ماده 365 قانون مدنی