صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
چنانچه مأمور بدرقه زندانی بدون کسب تکلیف از مقام قضائی، زندانی را به جای تحویل به زندان به پاسگاه دلالت داده و از وی به عنوان مشتکیعنه بازجویی نماید و در نهایت با چند ساعت تاخیر زندانی را به زندان تحویل نماید: 1-رفتار ارتکابی مأمور بدرقه منطبق با چه عنوان یا عناوین مجرمانهای است؟ 2-مرجع صالح به رسیدگی به اتهام فرد نظامی را بیان نمایید.
نظر هیئت عالی
موضوع از مصادیق ماده 35 قانون آیین دادرسی کیفری میباشد زیرا متهم با دستور قضایی قرار بوده به زندان تحویل شود لذا مأمور بدرقه، ضابط محسوب میگردد و نتیجتاً دادسرای عمومی و انقلاب صالح به رسیدگی است.
نظر اکثریت
رفتار ارتکابی مأمور بدرقه منطبق با بزه مذکور در ماده 576 قانون مجازات اسلامی مصوب 1375 میباشد و مأمور بدرقه از مقام خود سوء استفاده نموده و از اجرای دستور قضائی استنکاف نموده است و موضوع منطبق با عنوان مجرمانه توقیف غیرقانونی موضوع ماده 583 قانون مجازات اسلامی مصوب 1375 نمیباشد چراکه ماده مذکور فرضی را شامل میشود که مأمور (که موجبی برای جلب و توقیف وی وجود ندارد) را توقیف و حبس نماید؛ لذا فرد زندانی فرض مساله را شامل نمیشود. ضمناً مرجع صالح به رسیدگی به اتهام فرد نظامی با توجه به ماده 597 قانون آیین دادرسی کیفری، دادسرای عمومی و انقلاب محل وقوع بزه میباشد چراکه بزه موصوف از جرائم مربوط به وظایف خاص نظامی و انتظامی فرد نظامی نبوده است.
نظر اقلیت
با توجه به ماده 583 از قانون مجازات اسلامی مصوب 1375 که مقرر میدارد: «هرکس از مقامات یا نیروهای صالح بدون حکمی از مقامات صلاحیتدار در غیر مواردی که در قانون جلب یا توقیف اشخاص را تجویز نموده شخصی را توقیف یا حبس کند.» لذا فرض مساله و رفتار مأمور بدرقه منطبق با عنوان مجرمانه توقیف غیرقانونی موضوع ماده فوقالذکر میباشد و اطلاق عبارات به کار رفته شده در ماده مذکور فرض مسأله را نیز شامل میشود چراکه مأمور بدرقه فرد زندانی را بلافاصله میبایست به زندان تحویل نماید و برای چند ساعتی که با تأخیر فرد زندانی را تحویل نموده مرتکب بزه توقیف نیز قانونی گردیده است و با توجه به تبصره 4 ماده 597 قانون آیین دادرسی کیفری که بیان نموده «جرم در مقام ضابط دادگستری، جرمی است که ضابطان در حین انجام وظایف قانونی خود در ارتباط با جرائم مشهود و یا در راستای اجرای دستور مقام قضائی دادگستری مرتکب میشوند.» لذا رسیدگی به بزه در صلاحیت دادسرای عمومی و انقلاب محل وقوع بزه است.
مبحث
مستندات قانونی
ماده 576 قانون مجازات اسلامی سال 75