صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
چنانچه خانمی دوربین مداربستهای را در اتاق منزل مشترک خود با همسرش جهت اثبات رابطه نامشروع با فرد دیگری نصب کند؛ آیا صرف غیرمجاز بودن نصب دوربین باعث بطلان دلیل یا اماره در این پرونده میگردد؟ آیا از موارد صدور قرار منع تعقیب یا حکم برائت متهم میباشد؟
نظر هیئت عالی
هرچند تجاوز به اصل مشروعیت شیوه تحصیل دلیل از اعتبار قانونی آن میکاهد و دلیل را ولو برای کشف جرم و حقیقت مخدوش مینماید مع الوصف اساس دلیل، نامشروع و باطل نخواهد بود. لذا در فرض سؤال صرف عدم اطلاع مرتکب جرم از وجود دوربین مداربسته در محل وقوع جرم نمیتواند اماره قضائی حاصله را نامشروع و غیر قابل استناد برای حصول علم قضائی نماید و بر این اساس نظر اقلیت قضات محترم شهر سروستان قابل تأیید است .
نظر اکثریت
بطلان دلیل یا اماره؛ از عبارات و اصطلاحات حقوقی است و به عبارتی بار حقوقی افاده میکند ولیکن اگر دلیل یا اماره در امور کیفری ثابت شود که از اساس باطل و فاقد آثار قضایی و کیفری است؛ مثلاً کذب بودن شهادت و یا اقرار فاسد و یا عدم رعایت شرایط قانونی قسامه ثابت شود قابل پذیرش میباشد و در هر مورد از موارد مذکور مقررات خاصی پیشبینی شده است. برای مثال درصورتیکه قسامه باطل باشد شرایط قانونی آن رعایت نشده باشد از موارد اعاده دادرسی است؛ همچنین به موجب اصل 36 قانون اساسی نیز احکام دادگاه باید مستند به قانون و شرع باشد و هیچکس نمیتواند احقاق حق خود را وسیله اضرار به غیر قرار دهد.
نظر اقلیت
در این خصوص باید بین ادله اخباری که درواقع با خبر دادن اشخاص؛ قاضی پی به وقوع جرم میبرد و منحصراً شامل اقرار شهادت و سوگند میباشد و ادله احرازی که درواقع امور خارجی و عینی میباشند که با ملاحظه آنها قاضی پی به وقوع جرم میبرد که امارات و قرائن در این دسته قرار میگیرند تفاوت قائل شد. در ادله احرازی که فرض مذکور در سؤال فوق شامل آن میباشد، در این جا اطلاعاتی که از وقوع جرم اخذ شده ولو به طور غیرقانونی قابل پذیرش میباشد؛ لیکن در ادله اخباری نمیتوان ادلهای را که به طور غیرقانونی و غیرشرعی حاصل شده است را قابل پذیرش دانست.
مستندات قانونی
اصل 36 قانون اسلای جمهوری اسلامی ایران مصوب 1358 با اصلاحات بعدی | ماده 160 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392