صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
اصولاً آیا حکم صادره در تعدیل و افزایش نفقه، نیاز به صدور اجرائیه دارد؟ در صورت عدم نیاز به صدور اجرائیه، چنانچه دادخواست اعسار از پرداخت یکجای معوقات مبلغ افزایش یافته نفقه از سوی محکوم علیه مطرح گردد، محاسبه مهلت یک ماهه تقدیم دادخواست اعسار از تاریخ ابلاغ اجرائیه برای رعایت ممنوعیت جلب و بازداشت ایشان (موضوع ماده 3 قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب 1393) از چه تاریخی باید محاسبه گردد؟
نظر هیئت عالی
حکم تعدیل میزان نفقه، چه مبنی بر افزایش نفقه باشد که کاهش آن، حکم جدیدی است! این حکم مبتنی بر دو موضوع است: 1_ کان لم یکن کردن محکومیت خوانده به پرداخت نفقه به میزانی که در حکم سابق بوده است. 2 _ محکومیت خوانده به پرداخت نفقهای که در حکم جدید آمده است. بنابراین در مقام اجرای حکم جدید استفاده مستقیم از توابع و آثار حکم سابق نیز منتفی است. یعنی اگر قبلاً اجرائیه برای اجرای دادنامه سابق صادر شده بوده است یا حکم به اعسار محکومعلیه دادنامه سابق صادر گردیده بوده است، در مقام اجرای دادنامه جدید، ادامه اجرای اجرائیه سابق یا استفاده از حکم اعسار قبلی، منتفی خواهد بود. نتیجتاً در پاسخ به پرسشهای مطرح شده باید گفت: اولاً، اجرای حکم جدید نیاز به صدور و ابلاغ اجرائیه دارد. ثانیاً، در صورت تقدیم دادخواست اعسار در مهلت یک ماه از تاریخ ابلاغ اجرائیه جدید، نباید محکومعلیه به جهت عدم اجرای حکم جدید جلب و بازداشت شود.
نظر اکثریت
با توجه به اینکه برای محکومیت اولیه نفقه، اجرائیه صادر گردیده است، برای ادامه اجرا بر اساس حکم تعدیل نفقه نیازی به صدور اجرائیه جدید نیست و صرفاً با ارسال حکم صادره به اجرای احکام، ادامه اجرای محکومیت نفقه طبق حکم تعدیل اقدام میگردد؛ در این حالت در صورت تقدیم دادخواست اعسار از سوی محکوم علیه، میتوان تاریخ ابلاغ حکم قطعی صادره در خصوص تعدیل نفقه به ایشان را ملاک استمهال یک ماهه قانونی برای تقدیم دادخواست اعسار در نظر گرفت.
نظر اقلیت
از آنجا که طی حکم تعدیل نفقه صادره، مبلغ نفقه موضوع حکم و اجرائیه سابق الصدور تغییر مینماید و محکومیت جدیدی محسوب میگردد و نیز حکم مذکور ممکن است شامل محکومیت خوانده به پرداخت هزینههای دادرسی و کارشناسی باشد، برای اجرای آن صدور اجرائیه جدید لازم است؛ و به این ترتیب در صورت تقدیم دادخواست اعسار از سوی محکومعلیه، محاسبه مهلت یک ماهه ممنوعیت حبس وی، بر اساس تاریخ ابلاغ اجرائیه جدید به ایشان انجام میگردد.
مستندات قانونی
ماده 3 قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی