صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
شخصی در یک شرکت تعاونی نگهبان بوده و در هنگام شب، احساس میکند که در انباری شرکت کسی حاضر شده و به انبار شرکت سر میزند ولی پای وی به پاشنه درب انبار برخورد و منجر به افتادن و شکستن پای وی میشود. ایشان علیه مدیرعامل و اعضای هیأت مدیره طرح شکایت جهت دریافت دیه نموده و بعد از طرح شکایت نگهبان؛ مدیرعامل و اعضاء هیأت مدیره شرکت اقدام به فروش شرکت به اعضاء دیگری نمودهاند و در قرارداد فروش شرکت به اعضاء هیأت مدیره و مدیرعامل جدید قید گردیده که تمامی خسارات ناشی از مدیریت اعضاء سابق بر عهده اعضاء جدید است؛ حال سوال اینجاست که نگهبان شرکت میبایست از چه کسی دیه اخذ نماید؟
نظر هیئت عالی
چنانچه شخصیت حقوقی شرکت تعاونی به استناد تبصره ماده 14 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 محکوم به پرداخت دیه شده باشد و با لحاظ واژه «خسارت» در ماده 184 قانون کار و تسری آن به دیه، شرکت تعاونی مسئول پرداخت دیه است و تغییر اعضای شرکت تعاونی و انتقال سهام به اعضای جدید مسقط تعهدات قانونی شرکت تعاونی در پرداخت دیه با عنایت به ماده 452 قانون صدرالذکر نمیباشد و لیکن چنانچه مدیر یا مدیران شرکت تعاونی شخصاً محکومعلیه پرداخت دیه واقع شده باشد (و نه شرکت تعاونی) در این صورت تغییر اعضای هیئت مدیره شرکت تعاونی و انتقال سهام به اعضای جدید و توافق فیمابین آنها، مسقط تکلیف محکومعلیه یا محکوم علیهم به پرداخت دیه در حق شاکی نمیباشد.
نظر اکثریت
طبق ماده 143 قانون مجازات اسلامی و نظر به اینکه نگهبان شرکت در راستای منافع شخص حقوقی (شرکت تعاونی) صدمه دیده است؛ لذا خود شرکت تعاونی مسئول پرداخت دیه به نگهبان است و با توجه به اینکه در قرارداد اعضاء جدید و مدیرعامل جدید نیز قید گردیده که تمامی خسارات ناشی از مدیریت اعضاء سابق بر عهده اعضاء جدید است؛ لذا هیأت مدیره و مدیرعامل جدید باید از عهده پرداخت دیه برآیند. مضاف بر اینکه طبق مواد 190 الی 194 قانون تجارت، شرکت تعاونی برای مقاصدی ازجمله فروش اجناس لازمه و تقسیم نفع و ضرر بین شرکاء به نسبت خرید هریک از آنها تشکیل شده و این به معنی پرداخت دیه اعضاء سابق نیست و طبق توافق جدید باید اعضاء جدید دیه را پرداخت نمایند.
نظر اقلیت
طبق ماده 142 قانون مجازات اسلامی، مسئولیت کیفری ناشی از فعل دیگری تنها در صورتی ثابت است که شخص به طور قانونی مسئول اعمال دیگری باشد یا در رابطه با نتیجه رفتار ارتکابی دیگری؛ مرتکب تقصیر شود؛ لذا با توجه به اینکه صدمه به نگهبان در زمان مدیریت اعضاء هیأت مدیره و مدیرعامل سابق بوده است؛ لذا همان اعضاء سابق باید از عهده پرداخت دیه برآیند.
مستندات قانونی
ماده 142 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 | ماده 143 قانون مجازات اسلامی 92