صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
خوانده در جلسه اول رسیدگی نسبت به قسمتی از سند عادی ارائه شده اظهار انکار یا تردید مینماید؛ آیا این موضوع قابلیت رسیدگی دارد؟
نظر هیئت عالی
اظهار انکار یا اظهار تردید صرفاً نسبت به کل سند میتواند قابل پذیرش باشد و چنانچه شخصی بخواهد بخشی از سند را قبول کند و نسبت به بخش دیگری تعرض نماید صرفاً در قالب ادعای جعل امکان پذیر میباشد لذا نظریه اکثریت مورد قبول است.
نظر اکثریت
یکی از تفاوتهای بین ادعای جعل موضوع ماده ۲۱۹ قانون آیین دادرسی مدنی مصوب ۱۳۷۹ و اظهار انکار یا تردید موضوع ماده ۲۱۶ قانون آیین دادرسی مدنی مصوب ۱۳۷۹ این است که ادعای جعل نسبت به قسمتی از سند امکانپذیر است؛ زیرا جزئی از سند میتواند از اصیل و جزء دیگر مجعول باشد؛ مثلاً جمله یا کلمهای به سند الحاق شده باشد در حالی که انکار یا تردید نسبت به سند معین حسب مورد نپذیرفتن اصالت امضا، مهر یا اثر انگشت آن است. در نتیجه نمیتوان اصالت مهر یا اثر انگشت یا امضای قسمتی از سند را پذیرفت اما بدون ادعای جعل اصالت قسمت دیگر آن را مورد تعرض قرار داد؛ بنابراین اظهار انکار یا تردید نسبت به قسمتی از سند عادی قابلیت استماع و اجابت از ناحیه دادگاه را ندارد.
نظر اقلیت
اظهار انکار یا تردید طبق ماده ۲۱۶ قانون آیین دادرسی مدنی نسبت به قسمتی از سند نیز امکانپذیر است. مطابق این ماده: «کسی که علیه او سند غیر رسمی ابراز شود، میتواند خط یا مهر یا امضا یا اثر انگشت منتسب به خود را انکار نماید و احکام منکر بر او بار میشود و اگر سند ابرازی منتسب به او نباشد، میتواند تردید کند» ماده تفکیکی در خصوص کل یا بعض سند قایل نشده؛ بنابراین اظهار انکار یا تردید نسبت به قسمتی از سند نیز باید توسط دادگاه مورد بررسی قرار گیرد.
مستندات قانونی
ماده 216 قانون آئین دادرسی مدنی | ماده 219 قانون آئین دادرسی مدنی