صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
چنانچه حوزه قضایی فاقد دادگاه کیفری یک باشد و پرونده جهت رسیدگی به دادگاه کیفری یک مستقر در حوزه دیگر ارسال گردد جهت دفاع از کیفر خواست به چه نحو عمل می گردد؟ آیا دادسرای محل وقوع جرم می تواند جهت دفاع از کیفر خواست نیابت بدهد به دادسرایی که در معیت دادگاه صالحه رسیدگی می کند یا خیر؟
نظر هیئت عالی
با ملاحظه مواد 119، 120،121 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392، چنین استنباط می گردد که اعطای نیابت در مورد اقدامات تحقیقی و مقدماتی پرونده، امکان پذیر است، ولی با لحاظ ماده 401 قانون فوق الذکر، اظهار نظر قضایی در خصوص پرونده و از جمله شرکت در جلسه محاکمه و دفاع از کیفر خواست، قابل نیابت نبوده و باید توسط مقام قضایی صلاحیت دار( در فرض سوال دادستان حوزه قضایی محل وقوع جرم که کیفرخواست را صادر نموده است یا نماینده وی ) صورت پذیرد؛ بنابراین نظریه اکثریت قضات محترم دادگستری استان هرمزگان، در نتیجه مورد تأیید است.
نظر اکثریت
در پاسخ به سوال مطروحه همانطور که در ماده 401 قانون آ. د .ک 1392قانون گذار قید نموده تمام وظایف و اختیارات دادسرا از جمله شرکت در جلسه محاکمه و دفاع از کیفر خواست بر عهده دادسرا محل وقوع جرم می باشد لذا دادستان و یا نماینده وی می بایست در جلسه دادگاه کیفری یک شرکت نماید چه آن که ارسال نیابت قضایی در جای ممکن است که ، پرونده نزد دادگاه یا دادسرا وجود داشته باشد که در پایان اجرای نیابت اوراق جدید التحصیل اعاده شود . لذا بدلیل آن که در دادسرا محل وقوع جرم دیگر، پرونده یی وجود ندارد لذا امکان ارسال نیابت قضای بی مفهوم و خارج از قاعده و تشریفات قانون آئین دادرسی کیفری است .ضمناً عده ای معتقد بودند که همانطور که در بالا ذکر شد نماینده دادستان می بایست از محل وقوع جرماعزام و به دادگاه رسیدگی کننده معرفی گردد. که بهتر است احدی از دادیاران محل وقوع جرم جهت رسیدگی به این گونه جرائم از سوی دادستان محل وقوع جرم با صدور برگ مأموریت اعزام گردد.
نظر اقلیت
با توجه به ماده 119 ق.آ.د.ک که قانون گذار به طور کلی انجام هر اقدام دیگری خارج از حوزه قضایی محل مأموریت بازپرس رابا صدور قرار نیابت قضایی ممکن دانسته ، لذا در این گونه از موارد و جهت جلوگیری از تردد های طولانی قضات حضور نماینده دادستان را بطور نیابت قضایی به دادسرایی که در معیت دادگاه صالح انجام وظیفه می نماید اعطا نموده چرا که در ماده 401 ق.آ.د.ک در مقام بیان اصل موضوع می باشد و ازظاهرو مفهوم این ماده ممنوعیت اعطاء نیابت استخراج نمی شود . با این توضیح که وقتی امکان اعطاء نیابت در امور مهمی چون اجرای حکم اعدام وجود دارد ، به طریق اولی امکان نیابت شرکت در جلسه هم وجود دارد و شرکت در جلسه و دفاع از کیفر خواست خصوصیتی ندارد که بخواهد مانع اعطا نیابت باشد.
کلمات کلیدی
مستندات قانونی
ماده 119 قانون آیین دادرسی کیفری | ماده 401 قانون آئین دادرسی کیفری مصوب 1392