صورت‌جلسه نشست قضائی

برگزار شده توسط:استان فارس/ شهر زرین دشت
تاریخ برگزاری:۱۴۰۱/۱۲/۰۹
موضوع:بررسی رسیدگی با وحدت یا تعدد قاضی در زمان تخفیف مجازات‌ بندهای ماده 302 قانون آیین دادرسی کیفری در دادگاه انقلاب

پرسش

با توجه به اینکه به موجب ماده ۲۹۷ قانون آیین دادرسی کیفری دادگاه انقلاب برای رسیدگی به جرایم مستوجب مجازات‌های مندرج در بندهای الف، ب، ت و پ ماده ۳۰۲ این قانون با تعدد قاضی تشکیل می‌شود، آیا تخفیف مجازات موضوع بند ب ماده ۱۰ قانون مجازات اسلامی نیز با تعدد قاضی صورت خواهد گرفت یا در صورت صدور رأی توسط قاضی واحد اصلاح آن با قاضی واحد خواهد بود؟

نظر هیئت عالی

در هر دو فرضی که در سوال مطرح گردیده، اعم از اینکه قبلا رسیدگی و صدور حکم با وحدت قاضی و یا با تعدد قاضی در دادگاه انقلاب انجام گرفته و اعمال تخفیف در زمانی که رسیدگی به جرم با تعدد قاضی مجاز اعلام گردیده، تخفیف مجازات بند «ب» ماده 10 قانون مجازات اسلامی نیز با تعدد قاضی صورت خواهد گرفت.

نظر اکثریت

به نظر می‌رسد با بررسی اصول حاکم بر آیین دادرسی کیفری اعمال تخفیف باید توسط قاضی واحد صورت گیرد، زیرا ماده ۲۹۷ قانون آیین دادرسی کیفری حاکی از این است که در نظام حقوقی ما از حیث تشکیلات صرفاً یک نهاد برای رسیدگی به جرایم موضوع ماده ۳۰۳ قانون مبارزه با مواد مخدر وجود دارد که عبارت است از دادگاه انقلاب (برخلاف دادگاه‌های کیفری که کیفر یک و دو طبقه‌بندی می‌شوند و هر یک تشکیلات مجزا دارد)؛ لیکن در جرایم در صلاحیت دادگاه انقلاب، قانون‌گذار صلاحیت نسبی پیش‌بینی نکرده که به تبع آن دادگاه انقلاب یک و دو تأسیس و تشکیل شود، بلکه یک دادگاه با دو حالت مختلف برای تشکیل جلسه پیش‌بینی کرده است که در حالت اول تشکیل جلسه با تعدد قاضی و دیگری تشکیل جلسه با وحدت قاضی خواهد بود. ماده ۲۹۷ قانون آیین دادرسی کیفری صراحتاً از عبارت《تشکیل می‌شود》 استفاده کرده است، که از این عبارت می‌توان نتیجه گرفت به تعدد یا وحدت قاضی ارتباط خاصی به صلاحیت ندارد و صرف افزایش تعداد قضات را نمی‌توان به عنوان ایجاد تشکیلات جدید تلقی کرد. از طرفی به نظر می‌رسد که نمی‌توان لزوم رسیدگی به جرم موضوع ماده ۳۰۲ قانون آیین دادرسی کیفری توسط قضات متعدد در دادگاه انقلاب را به منزله جعل صلاحیت علی‌حده برای این مرجع دانست و قائل بر وجود صلاحیت دادگاه انقلاب با وحدت قاضی با صلاحیت‌های دادگاه انقلاب با تعدد قاضی متفاوت بود، از این منظر باید موضوع آن را مشمول بند الف ماده ۱۱ قانون مجازات اسلامی دانست؛ لذا باید اذعان داشت که دادگاه انقلاب صادرکننده حکم نسبت به اعمال تخفیف موضوع بند ب ماده ۱۰ قانون مجازات اسلامی اقدام خواهد کرد؛ خواه با وحدت قاضی رأی صادر شده باشد و خواه با تعدد قاضی.

نظر اقلیت

صدور رأی موضوع بند ب ماده ۱۰ قانون مجازات اسلامی باید توسط دادگاه انقلاب با تعدد قاضی صورت گیرد که بعد از لازم‌الاجرا شدن قانون آیین دادرسی کیفری جدید از لحاظ تشکیلاتی رسیدگی به جرایم موضوع‌های بندهای الف تا ت ماده ۳۰۲ قانون آیین دادرسی کیفری به دادگاه انقلاب با تعدد قاضی واگذار شده است و از آنجایی‌که جرایمی مشمول ماده ۴۵ الحاقی چه قبل از اعمال تخفیف و چه بعد از آن، موضوع بندهای پیش‌گفته از ماده ۳۰۲ قانون آیین دادرسی کیفری هستند، ازاین‌رو بررسی مجدد رأی سابق‌الصدور باید توسط قضات متعدد صورت گیرد و دادگاه صادرکننده حکم قطعی که در حال حاضر با وحدت قاضی اداره می‌شود، حق ورود به موضوع را ندارد. این نظر با ظاهر تبصره ۳ ماده ۲۹۶ قانون آیین دادرسی کیفری که طبق تبصره ماده ۲۹۷ در مورد دادگاه انقلاب با تعدد قاضی هم مجری است تقویت می‌شود.

مبحث

کلمات کلیدی

مستندات قانونی

ماده 10 قانون مجازات اسلامی | ماده 302 قانون آئین دادرسی کیفری

بررسی رسیدگی با وحدت یا تعدد قاضی در زمان تخفیف مجازات‌ بندهای ماده 302 قانون آیین دادرسی کیفری در دادگاه انقلاب | نشست قضایی | قضا