صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
در ماده 96 قانون آیین دادرسی مدنی در خصوص انکار و تردید بیان شده است که رسیدگی به این ایراد مشروط به دو موضوع میباشد: 1- استناد کننده سند را استرداد نکند. 2- سند مورد تردید یا انکار، مؤثر در دعوا باشد. حال آیا در فرضی که ادعای جعلیت مطرح گردد، رعایت این دو شرط ضروری میباشد؟
نظر هیئت عالی
نظریه اکثریت (نتیجتاً) مورد تأیید است؛ با این توضیح که وفق ماده 220 قانون آیین دادرسی مدنی ادعای جعلیت سند ابرازی به دستور دادگاه به طرف مقابل ابلاغ میشود، اگر استفادهکننده از سند (خواهان یا خوانده) به استفاده از سند باقی باشد، یعنی به عنوان دلیل آن را مسترد ننماید و به علاوه مفاد ماده 217 قانون آیین دادرسی دادرسی مدنی رعایت شده باشد، دادگاه به ادعای جعلیت سند رسیدگی و اتخاذ تصمیم خواهد نمود؛ بنابراین دو شرط مندرج در سوال با توجه به منطوق مواد 219 و 220 قانون آیین دادرسی مدنی در رسیدگی ادعای جعلیت نیز باید رعایت شود.
نظر اکثریت
ماده 217 قانون آیین دادرسی مدنی به امکان طرح ادعای جعل اشارهای نکرده است اما ماده 219 قانون آیین دادرسی مدنی با اشاره به ماده 217 قانون مذکور، به طور ضمنی این حق را بیان نموده است؛ لذا ارجاع ماده 219 قانون آیین دادرسی مدنی به ماده 217 قانون مذکور دلالت دارد که خوانده، حق ادعای جعل نسبت به اسناد خواهان را دارد. به نظر میرسد چون ماده 219 قانون مذکور ناظر بر مواد 217 و 218 نیز شرط رسیدگی سند را بیان میکند؛ لذا باید هر دو شرط برای رسیدگی به ادعای جعل وجود داشته باشد. درواقع دادگاه زمانی به اعتبار سند رسیدگی میکند که صاحب سند آن را استرداد ننماید و ادعای جعل مؤثر باشد.
نظر اقلیت
به نظر میرسد درصورتیکه سند مورد ادعای جعل، سند رسمی باشد به لحاظ اهمیتی که اینگونه اسناد دارا هستند، دادگاه در هرصورتی مکلف میباشد که به این ادعا رسیدگی نماید؛ خواه سند مؤثر در دعوا باشد یا مؤثر نباشد. هرچند که ممکن است این مورد، مورد سوءاستفاده طرف مقابل دعوا و اطاله دادرسی گردد، ولیکن نظر به اهمیت اینگونه اسناد، به نظر میرسد بایستی در هر صورتی به ادعای جعل رسیدگی گردد اما درصورتیکه سند مورد ادعای جعل، عادی باشد به نظر میرسد تنها درصورتیکه مؤثر در دعوا باشد باید به چنین ادعایی رسیدگی گردد و شرط دیگر که خواهان، آن را استرداد ننماید در خصوص ادعای جعل، صدق نمینماید.
مبحث
مستندات قانونی
ماده 217 قانون آئین دادرسی مدنی | ماده 219 قانون آئین دادرسی مدنی