صورت‌جلسه نشست قضائی

برگزار شده توسط:استان خراسان رضوی/ شهر مشهد
تاریخ برگزاری:۱۴۰۱/۱۱/۰۶
موضوع:بررسی شمول یا عدم شمول رای وحدت رویه شماره 812در مورد چک های قدیمی

پرسش

آیا رای وحدت رویه شماره 812 نسبت به چک هایی که بیش از پنج سال از سر رسید آنها گذشته است تسری دارد یا خیر؟

نظر هیئت عالی

مبدأ خسارت تأخیر تأدیه چک مطابق رأی وحدت رویه شماره 812 هیأت عمومی دیوان عالی کشور از تاریخ سررسید چک می‌باشد بنابراین انقضای مهلت 5 سال(موضوع ماده 318 قانون تجارت ) منافاتی با حکم مذکور ندارد. در نتیجه نظر اکثریت مورد تأیید است.

نظر اکثریت

با توجه به اینکه اولا : ماهیت خسارت کاهش ارزش پول موضوع سوال ، سود یا خسارت تاخیر نیست ، بلکه فی الواقع پرداخت ارزش واقعی پول بر اساس شاخص اعلامی بانک می باشد و نباید به آن ، به عنوان یک خسارت نگریسته شود و لزومی به احراز شرایط و ارکان ورود خسارت مسولیت مدنی نمی باشد و ورود این خسارت مفروض است. ثانیا در مورد اصل نسخ یا عدم نسخ ماده 318 قانون تجارت مباحث حقوقی مطرح است و نمی توان با استناد به آن دایره شمول رای وحدت رویه را محدود کرد ، چرا که در زمان صدور رای وحدت رویه ، قانون مذکور وجود داشته است. ثالثا خسارت کاهش ارزش پول مشمول مرور زمان نمی شود و در صورت شک نیز باید به اصل مراجعه کنیم و حتی اگر بیشتر از پنج سال از سر رسید گذشته باشد باز هم ، خسارت کاهش ارزش پول به آن تعلق می گیرد . رابعااین چک سند تجاری می باشد و آثار سند تجاری را دارد. خامسا علت اینکه خسارت کاهش ارزش پول از تاریخ سر رسید قابل مطالبه دانسته شده است این است که صادر کننده مکلف بوده است مبلغ را در سر رسید در حساب قرار دهد و مرور زمان هیچ خصوصیتی بر این تعهد و این خسارت ندارد ، مگر اینکه دارنده مهلت داده باشد. سادسا اساسا فلسفه صدور رای وحدت رویه برای جلوگیری از تشتت آرا و اخاتمه دادن به اختلاف نظرات بوده است و علت صددور رای وحدت رویه نیز همین نظرات بوده است و به نظر می رسد " دایره شمول رای وحدت رویه شماره 812 نسبت به همه چکها می باشد مگر موارد استثنایی که دادگاه احراز می کند. "

نظر اقلیت

با توجه به اینکه اولا انتقال چک پس از مدت طولانی و پذیرفتن آن موجب رواج شر خری می گردد . ثانیا با صدور گواهی عدم پرداخت حیات چک خاتمه می یابد و انتقال بعدی موجب زنده شدن چک نمی شود . در نتیجه پس از گذشت پنج سال از تاریخ چک خسارتتاخیر تادیه طبق استفساریه ذیل ماده 2 قانون صدور چک به آن تعلق نمی گیرد و و مشمول رای وحدت رویه نمی باشد و طبق ماده 522 قانون آیین دادرسی مدنی در صورت وجود شرایط قابل مطالبه می باشد.

مبحث

کلمات کلیدی

مستندات قانونی

ماده 2 قانون صدور چک اصلاحی 1397 | ماده 318 قانون تجارت | ماده 522 قانون آیین دادسی مدنی

بررسی شمول یا عدم شمول رای وحدت رویه شماره 812در مورد چک های قدیمی | نشست قضایی | قضا