صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
در صورتیکه دادخواست تجدیدنظر علیه تمام اصحاب دعوی بدوی طرح و تقدیم نشده باشد؛ آیا دعوی تجدیدنظر در هریک از فروض (قابلیت و عدم قابلیت تجزیه موضوع حکم بدوی) قابل استماع است؟
نظر هیئت عالی
در موردی که دعوا قابل تجزیه است، اختلافی وجود ندارد لیکن اگر دعوا قابل تجزیه نباشد، رسیدگی به دعوای واخواهی و تجدیدنظرخواه، بدون طرح آن به طرفیت همه محکوملهم، حق دفاع را از آنان سلب میکند. بنابراین چنین دعوای واخواهی و تجدیدنظرخواهی قابلیت رسیدگی نخواهد داشت و باید به قرار ختم شود. برخلاف فرض فوق به تصریح قانون در مورد واخواهی و تجدیدنظرخواهی یکی از محکومعلیهم، نتیجه به سایر محکومعلیهم که در طرح دعوای واخواهی و تجدیدنظر شرکت نکردهاند، تسری خواهد یافت زیرا سایر محکومعلیهم را نمیتوان برخلاف میل خود اجبار به شرکت در طرح دعوا کرد لیکن وقتی دعوا غیر قابل تجزیه است محکومعلیه میتواند و باید به طرفیت همه محکوملهم، حتی علیرغم میل آنان برای مداخل و دفاع طرح دعوا کند. نظریه اقلیت مطلوب و مورد تأیید هیأت عالی میباشد.
نظر اکثریت
با توجه به اینکه تجدیدنظرخواهی، حق است و تجدیدنظرخواه حق دارد که این حق خود را در مورد برخی اعمال و در مورد برخی اسقاط نماید. همچنین اصل بر قابل استماع بودن دعاوی است و در مواردی که دعوی قابل استماع نباشد و یا اینکه دعوی باید بطرفیت کلیه اشخاص اقامه شود باید در قانون تصریح گردد از جمله در مورد تقسیم ترکه که صریحاً قانونگذار بیان نموده که دعوی باید بطرفیت کلیه وراث اقامه شود. همچنین با توجه به رویه قضایی که حکایت از قابل استماع بودن چنین تجدیدنظرخواهی میباشد و نیز بر طبق مواد 359 قانون آئین دادرسی مدنی که در مرحله واخواهی و ماده359 قانو ن مذکور در مرحله تجدیدنظرخواهی، در هر دو صورت (قابل تجزیه بودن و یا غیر قابل تجزیه بودن تجدیدنظرخواهی) قابل استماع بوده و باید در خصوص تجدیدنظرخواهی اتخاذ تصمیم شود. حتی در صورت قابل تجزیه نبودن بر طبق ماده 359 قانون مذکور تصمیم دادگاه تجدیدنظر در مورد سایر طرفین دعوی بدوی که در مرحله تجدیدنظر طرف دعوی قرار نگرفتهاند نیز موثر خواهد بود.
نظر اقلیت
در صورتیکه دعوی قابل تجزیه باشد اختلافی در آن وجود ندارد و تجدیدنظرخواهی نسبت به هر قسمت از دعوی و یا هر کدام از اشخاص پرونده قابل پذیرش میباشد اما در جایی که دعوی قابل تجزیه و تفکیک نباشد به جهت اینکه احتمال متاثر شدن سایر طرفین دعوی وجود دارد الزامی است که از خودشان دفاع نمایند. اگر تصور حقی باشد اصول حقوق بیان میکند که دعوی بطرفیت ایشان هم اقامه شود زیرا اگر طرف دعوی قرار نگیرد حقوق قانونی ایشان ضایع و حقوق ایشان را نادیده گرفتهایم لذا در صورت غیر قابل تجزیه بودن، تجدیدنظرخواهی در مورد سوال قابل پذیرش نخواهد بود.
مبحث
کلمات کلیدی
مستندات قانونی
ماده 359 آئین دادرسی مدنی