صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
دادخواست به خواسته اعسار از پرداخت هزینه کارشناسی مطرح شده؛ آیا چنین دعوایی قابلیت استماع دارد؟
نظر هیئت عالی
مطابق ماده 513 قانون آیین دادرسی مدنی دستمزد کارشناس از شمول هزینه دادرسی خارج است و به فرض ثبوت اعسار صرفاً از پرداخت هزینه دادرسی معاف و همچنین میتواند از وکیل معاضدتی استفاده نماید و در مقرره مذکور اشارهای به عدم پرداخت و یا معافیت از پرداخت هزینه دادرسی نشده است. نظریه اکثریت مورد تأیید است.
نظر اکثریت
مطابق صدر ماده ۲۵۹ قانون آیین دادرسی مدنی مصوب ۱۳۷۹: «ایداع دستمزد کارشناس به عهده متقاضی است و هرگاه ظرف مدت یک هفته از تاریخ ابلاغ آن را پرداخت نکند از عداد دلایل وی خارج میشود» با توجه به آمره بودن مقررات آیین دادرسی مدنی و صراحت این ماده عدم پرداخت هزینه کارشناسی موجب خروج کارشناسی از عداد دلایل خواهان است. در قسمت اخیر همین ماده نیز ضمانت اجرای عدم پرداخت هزینه کارشناسی درصورتیکه دادگاه نتواند بدون نظر کارشناسی حکم صادر نماید، ابطال دادخواست خواهان میباشد. بنابراین توجیهی جهت پذیرش اعسار از پرداخت هزینه کارشناسی وجود ندارد و در صورت عدم پرداخت، ضمانت اجرای ماده فوقالذکر اعمال میگردد. مضافاً اینکه هزینه دادرسی «محکومیت» نیست تا مشمول ماده ۲۲ قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی باشد.
نظر اقلیت
هزینه کارشناسی جزء دیون است و تحت شمول ماده ۲۲ قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی است که مقرر نموده :«کلیه محکومیتهای مالی از جمله دیه، ضرر و زیان ناشی از جرم، رد مال و امثال آنها جزء محکومیت به پرداخت جزای نقدی، مشمول این قانون خواهد بود»؛ بنابراین موضوع تحت شمول ماده ۱ قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب ۱۳۹۴/۰۳/۲۳ مجمع تشخیص مصلحت نظام میباشد و خواهان میتواند دادخواست اعسار از پرداخت هزینه کارشناسی تقدیم نماید.
کلمات کلیدی
مستندات قانونی
ماده 22 قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی | ماده 259 قانون آیین دادرسی مدنی