صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
آیا مقررات تکرار جرم موضوع ماده 137 قانون مجازات اسلامی در جرائم مشمول ماده 45 الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر جاری میشود ؟ ( به عنوان مثال فردی که در حین تحمل محکومیت ده سال حبس بابت جرم آدم ربایی در زندان بوده و بعد از مرخصی از زندان و غیبت از زندان مجددا در تاریخ 96/9/30 مرتکب جرم نگهداری 35 گرم هروئین میشود) آیا مقررات تکرار جرم موضوع ماده ی 137 قانون مجازات اسلامی در اعمال ماده 45 الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر نسبت به وی ملاحظه خواهد شد ؟
نظر هیئت عالی
در مواردی که در ماده 45 الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر حکم خاصی در خصوص تکرار جرم وجود دارد از جمله جرایم موضوع مواد 6 و 9 قانون مبارزه با مواد مخدر، تکلیف ، عمل به حکم مذکور می باشد؛ نتیجتاً در عناوین خاص که موضوع تکرار مفقود است رجوع به عمومات قواعد تکرار موضوع ماده 137 قانون مجازات اسلامی جایز و موجه خواهد بود.
نظر اکثریت
مقررات تکرار جرم موضوع ماده 137 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 در جرائم مشمول ماده 45 الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر اعمال خواهد شد بدین شرح که قانون مبارزه با مواد مخدر قانون خاص می باشد و دارای مقررات و قواعد منحصر به خودش می باشد و در موارد مشابه که هم شرایط اعمال مقررات تکرار جرم موضوع ماده 137 قانون مجازات اسلامی می باشد و هم شرایط اعمال مقررات تکرار جرم موضوع ماده 6 و 9 قانون مبارزه با مواد مخدر، در بحث تکرارجرم موضوع بندهای ماده 6 و 9 قانون مبارزه با مواد مخدر، باید به قانون خاص عمل نمود و از رجوع به عمومات باید خودداری کرد چرا که در موارد مشابه رجوع به عمومات با وجود قانون خاص جائز نمیباشد اما در موارد غیر مشابه که شرایط مقررات تکرار جرم موضوع مواد 6 و 9 قانون مبارزه با مواد مخدرفراهم نیست ولی شرایط ماده 137 قانون مجازات اسلامی فراهم میباشد باید به عمومات رجوع کرد چرا که قانون خاص در این مورد ساکت میباشد و بیانی ندارد. بنابراین با توجه به مطالب مذکور باید گفت که گاهی از اوقات جرم ارتکابی (از جرائم مواد مخدر) از نوع حدی میباشد که مشمول مجازات اعدام میباشد (مثل قاچاق مسلحانه مواد مخدر) که در این خصوص مورد سوال، سالبه به انتفاء موضوع میباشد چرا که تکرار جرم موضوع ماده 137 قانون مجازات اسلامی مشمول جرائم تعزیری است و شامل جرائم حدی نمیباشد. ولی گاهی از اوقات جرم ارتکابی (از جرائم مواد مخدر) از نوع حدی نمیباشد که در این صورت با توجه به اینکه ماده 45 الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر در خصوص چگونگی و شرایط تکرار جرم ساکت میباشد و هیچ بیانی هم ندارد بنابراین باید به عمومات مراجعه کرد و در موردی که شرایط اعمال ماده 137 قانون مجازات اسلامی فراهم میباشد و ماده 45 الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر نیز هیچگونه بیانی در خصوص تکرار جرم ندارد، ماده 137 قانون مجازات اسلامی جاری میگردد. چرا که وقتی قانونگذار در مقام بیان بوده و با ملاحظه اینکه قانون مذکور( قانون مبارزه با مواد مخدر) قانون خاصی میباشد و در بعضی از مواد (مثل ماده 6 و 9) مقرراتی را در خصوص تکرار جرم بیان نموده اما در ماده 45 الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر، هیچگونه بیانی در خصوص چگونگی اعمال تکرار جرم بیان ننموده است بلکه فقط درمورد تبدیل مجازات اعدام به حبس تعزیری و جزای نقدی درجه 1 و تبدیل مجازات حبس ابد به حبس تعزیری و جزای نقدی درجه 2 با ملاحظه ی شرایطی که در بندهای الف و ب و پ و ت ماده مذکور ذکر نموده اشاره داشته است و هیچگونه صحبت و بیانی در خصوص تکرار جرم ندارد لذا در صورتی که شرایط اعمال ماده 137 قانون مجازات اسلامی فراهم میباشد ماده مذکور در هنگام اعمال ماده 45 الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر، جاری میگردد. همانطوری که ماده 134 قانون مجازات اسلامی در هنگام تعدد جرائم مواد مخدر طبق رای وحدت رویه 738 مورخه 30-10-1393 هیئت عمومی دیوان عالی کشور جاری میباشد چرا که قانونگذار در قانون مبارزه با مواد مخدر در خصوص تعدد جرم هیچگونه بیانی نسبت به موضوع مذکور ندارد و ساکت میباشد لذا باید به عمومات مراجعه کرد و ماده 134 قانون مجازات اسلامی در هنگام تعدد جرم در جرائم مواد مخدر جاری میباشد لذا به همین منوال در بحث جریان ماده 137 قانون مجازات اسلامی در هنگام اعمال ماده 45 الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر نیز باید سخن بگوئیم و هیچگونه فرقی میان دو موضوع مذکور نمیباشد، لذا مقام قضایی میتواند با ملاحظه ماده 137 قانون مجازات اسلامی از تعیین حبس بالای 30 سال و بالای 25 سال تجاوز کند . بنابراین در فرض سوال با توجه به اینکه مجازات حمل و نگهداری 45 گرم هروئین مشمول بند 6 ماده 8 قانون مبارزه با مواد مخدر میباشد و با رعایت تبصره 1 بند 6 ماده 8 مجازات قانونی وی حبس ابد میباشد و با ملاحظه ماده 45 الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر حبس ابد تبدیل به حبس تعزیری درجه 2 میشود ( بیش از 15 تا 25 سال) و با توجه به اینکه شرایط اعمال ماده 137 قانون مجازات اسلامی فراهم میباشد طبق ماده مذکور تا یک و نیم برابر 25 سال نیزبه مجازات 25 سال اضافه خواهد شد چرا که طبق ماده 137 قانون مجازات اسلامی مرتکب به حداکثر مجازات تا یک و نیم برابر آن محکوم میشود.
مبحث
مستندات قانونی
ماده 10 قانون مجازات اسلامی | ماده 137 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 | ماده 19 قانون مجازات اسلامی | ماده 45 الحاقی قانون مبارزه با مواد مخدر