صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
مطابق ماده ۲۵۳ قانون آیین دادرسی مدنی مصوب ۱۳۷۹: «طرفین دعوا میتوانند اشخاصی را برای کسب اطلاع از آنان در محل معرفی و به گواهی آنها تراضی نمایند. متصدی تحقیقات صورت اشخاصی را که اصحاب دعوا انتخاب کردهاند نوشته و به امضای طرفین می رساند.» آیا تراضی مذکور به معنای تحمیل نظر مطلعین بر دادگاه در رسیدگی به پرونده مربوطه است؟
نظر هیئت عالی
باید توجه داشت که گواه حَکَم نیست؛ زیرا نظر حَکَم موضوعیت دارد؛ لیکن اظهارات گواهان طریقیت داشته دادگاه و ارزش و تأثیر اظهارات گواهان و مطلعین با دادگاه رسیدگی کننده است. ضمناً اثر تراضی قبلی طرفین بر گواهی گواهانی خاص، صرفاً موجب قابلیت استماع گواهی آن گواهان و عدم امکان جرح بعدی آنان میباشد و نه عدم امکان رد آنچه که ایشان گواهی کردهاند، با این وصف نظریه اکثریت مورد تأیید است.
نظر اکثریت
با توجه به وحدت ملاک ماده ۲۴۱ قانون آیین دادرسی مدنی مصوب ۱۳۷۹ که مقرر نموده: «تشخیص ارزش و تأثیر گواهی با دادگاه است.» ارزش و تأثیر اثبات گواهی اشخاصی که طرفین دعوا بر گواهی آنها تراضی نمودهاند با دادگاه میباشد؛ بنابراین تراضی مذکور به معنای تحمیل نظر مطلعین بر دادگاه نیست. اثر این توافق صرفاً آن است که جرح آنها از سوی یکی از طرفین غیرممکن و نیز گواهی معارض گواهی آنها غیرقابل استماع دانسته شود، بنابراین در این مورد نیز ماده ۲۴۱ قانون آیین دادرسی مدنی جاری میباشد.
نظر اقلیت
تراضی طرفین بر مطلع این به معنای این است که طرفین بر اطلاعات مطلعین تراضی نمودهاند و برخلاف آن سخنی ندارند و این معنا از ماده ۲۵۳ قانون آیین دادرسی مدنی مصوب ۱۳۷۹ مستفاد است؛ در نتیجه با توجه به تراضی طرفین، اطلاعات به دست آمده از مطلعین بر دادگاه تحمیل میشود و دادگاه بر اساس آن اقدام به صدور رأی مینماید.