صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
در بخشنامه عفو و تخفیف مجازات محکومین به مناسبت 22 بهمن سال 1397 و چهلمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی در بندهای (ب ) و ( ت ) به محکومان به حبس یا جزای نقدی « که در زندان به سر می برند » اشاره گردیده اعلام نمایید آیا اعمال عفو یا تخفیف مجازات محکومین بندهای فوق صرفاً مشمول کسانی است که در زمان ابلاغ بخشنامه در زندان به سر می برند یا افرادی که پس از ابلاغ بخشنامه نیز خود را به زندان معرفی نموده اند و به عبارتی شروع به حبس آنان پس از ابلاغ بخشنامه بوده نیز مشمول عفو می گردند؟
نظر هیئت عالی
نظریه اقلیت قضات محترم دادگستری شهرستان قروه استان کردستان، موجه و مورد تأیید است. ضمناً اعمال بخشنامه عفو در موارد محکومیت به حبس کم تر از شش ماه و یا شلاق تعزیری (مطلقاً) یا جزای نقدی کم تر از ده میلیون ریال مشروط به زندانی بودن محکوم علیه در زمان ابلاغ بخشنامه نمی باشد.
نظر اکثریت
کلیه محکومینی که شروع به اجرای حکم آنان پس از ابلاغ بخشنامه بوده نیز مشمول عفو و تخفیف می گردند زیرا: منظور بخشنامه از عبارات محکومانی « که در زندان به سر می برند » یعنی محکومانی که در زندان باشند. ملاک این است که در زمان اعمال عفو محکوم علیه در زندان باشد و بدون حضور وی در زندان عفو بی مورد است مگر اینکه شخص مشمول بند ( الف ) بخشنامه گردد که از فرض سوال خارج است. عمده شرط اصلی و اساسی عفو مزبور، قطعیت حکم تا مورخ 22 بهمن سال 1397 است لذا اگر کسی به یکسال حبس تعزیری محکوم گردد و محکومیتش قبل از 22 بهمن قطعی گردد چنانچه یک هفته پس از ابلاغ بخشنامه خود را به منظور شروع به اجرای حکم به زندان معرفی نماید باقیمانده حبس وی مورد عفو قرار می گیرد به عبارتی صرف حضور وی در زندان پس از ابلاغ بخشنامه و لو یک روز یا یک ساعت که با حضورش حکم شروع به اجرا شود مشمول عنوان « در زندان به سر می برند » می باشد. مستفاد از بخشنامه عفو مورد اشاره، اعمال عفو و تخفیف مجازات به طور کلی برای دو گروه لحاظ گردیده گروه اول کسانی هستند که فقط محکومیت قطعی یافته اند ولی شروع به اجرا نشده که بند (الف )بخشنامه ناظر به این قسمت است گروه دوم کلیه کسانی هستند که در زندان هستند چه قبل از ابلاغ بخشنامه در زندان باشند و چه پس از ابلاغ آن . مهم این است که در زندان باشند و تمکین به حکم نموده باشند و عبارات « در زندان به سر میبرند» اطلاق دارد هم قبل از بخشنامه را شامل میشود و هم بعد از آن را استنباط این نظر نیاز به تامل دارد. تفسیر به نفع متهم (در اینجا محکوم علیه)، ملاحظه فلسفه اعمال عفو و نیز وضعیت خاص عفو به مناسبت چهلمین سالگرد پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی و جملات استفاده شده در تاییده مقام معظم رهبری ( مدظله العالی ) درخصوص پیشنهاد عفو ریاست معظم قوه قضائیه گویای این نظر است.
نظر اقلیت
بندهای (ب) و (ت) بخشنامه عفو صراحتاً بر حضور محکوم علیه در زندان تأکید کرده سیاق عبارات تنظیمی در بخشنامه طوری است که شرط اعمال عفو یا تخفیف مجازات حضور محکوم علیه در زندان قبل از ابلاغ بخشنامه یا همزمان با ابلاغ بخشنامه است. لذا اگر شروع به حکم محکوم علیه ای پس از ابلاغ بخشنامه باشد مشمول عفو نخواهد شد.
مستندات قانونی
بند الف بخشنامه عفو 22 بهمن سال 1397 | بند (ب) بخشنامه عفو 22 بهمن سال 1397 | بند ( ت ) بخشنامه عفو 22 بهمن سال 1397