صورت‌جلسه نشست قضائی

برگزار شده توسط:استان گیلان/ شهر آستارا
تاریخ برگزاری:۱۳۹۷/۰۷/۱۷
موضوع:بزه تخریب محیط زیست به موجب برداشت صدف

پرسش

برداشت صدف، در صورت تخریب محیط زیست یا عدم تخریب آن بر اساس کدام مستند قانونی قابل مجازات است ؟ آیا شروع به جرم آن نیز قابل تعقیب و مجازات است؟

نظر هیئت عالی

در خصوص سؤال بشرح زیر نظریه اخیر کمیسیون قوانین کیفری اداره ی حقوقی قوه قضائیه مورد تأیید اعضاء هیأت عالی است. نظریه شماره 186/1/2114مورخ 24/9/97 و26/9/1397: (( اولاً؛ طبق بند الف ماده 3 قانون اصلاح معادن مصوب 1390، صدف دریایی ازجمله مواد معدنی طبقه یک محسوب می شود و برداشت آن بدون مجوز وزارت صنعت و معدن و تجارت طبق ماده 19 قانون معادن تصرف در اموال عمومی دولتی محسوب می شود وبا دو برابر مقررات مربوطه رفتار خواهد شد که در اینصورت با توجه به ذیل ماده اخیرالذکر وزارت صنعت و معدن به عنوان شاکی محسوب می گردد. ثانیاً، چنانچه برداشت صدف از سواحل دریا که توأم با شن و ماسه است چنانچه موجب تخریب ساحل گردد با توجه به ماده 11 قانون اراضی مستحدث ساحلی مصوب 1354 رفتار ارتکابی جرم وبا توجه به ماده 11 این قانون، مجازات مرتکب تعیین می گردد و وزارت نیرو نیز با عنایت به مواد 1، 2 و 3 قانون توزیع عادلانه آب مصوب 1361 ذینفع محسوب ومی تواند شکایت خود را در این خصوص اعلام کند. مواد 4 و 9 قانون اصلاح معادن مصوب 1390 با لحاظ ماده 48 قانون توزیع عادلانه آب مؤید نظرات اعلام شده است.))

نظر اکثریت

صرف برداشت در صورتی که منجر به تخریب محیط زیست نگردد، قابل مجازات نمی باشد. امّا در صورتی که منجر به تخریب محیط زیست گردد، مطابق ماده 690 قانون مجازات اسلامی قابل کیفر می باشد. زیرا مصادیق به کار رفته در ماده 11 قانون اراضی مستحدث و ساحلی حصری بوده و شامل صدف نمی گردد از سوی دیگر، مجازات مقرر در ماده 690 قانون مجازات اسلامی اخف بوده و تفسیر به نفع متهم نیز اقتضاء می کند که مجرم بر اساس مجازات اخف مورد عقوبت قرار گیرد. همچنین شروع به جرم قابل مجازات نمی باشد.

نظر اقلیت

تخریب اراضی از طریق برداشت صدف، جرم بوده و در مورد اراضی ساحلی و مستحدث مقید در ماده 11 قانون اراضی مستحدث و ساحلی مصوب 1357، حسب ماده مرقوم قابل تعقیب بوده و شروع به جرم آن نیز قابل مجازات می باشد. امّا در غیر از اراضی مذکور، مطابق ماده 690 قانون مجازات اسلامی قابل کیفر بوده و مطابق مفهوم ماده 122 قانون مجازات اسلامی، شروع به جرم آن قابل تعقیب و مجازات نمی باشد.

مبحث

کلمات کلیدی

مستندات قانونی

ماده 690 قانون مجازات اسلامی

بزه تخریب محیط زیست به موجب برداشت صدف | نشست قضایی | قضا