صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
شخصی دادخواستی مبنی بر مطالبه دویست میلیون تومان به استناد یک فقره چـک تقـدیم نموده، ضمن آن اعسار پرداخت هزینه دادرسی را نیز درخواست کرده است. دادگاه به اعسار وی رسیدگی و حکم به اعسار موقت خواهان از پرداخت هزینه دادرسی صادر کرده و خوانده دعوا به این حکم اعتراض نموده است. حال آیا: 1 .حکم مذکور قابل تجدیدنظر خواهی است؟ 2 .در صورت مثبت بودن پاسخ، این تجدیدنظر خواهی دعوای مالی است یـا غیـر مـالی و مبنای تعیین هزینه دادرسی چیست؟
نظر هیئت عالی
نظر به اینکه ابلاغ نسخه دیگر دادخواست اعسار به خوانـده دعوای اصلی به این معنا نیست که خوانده دعـوای اصـلی در دعـوای اعسـار از هزینه دادرسی دارای سمت قانونی است و با توجه به اینکه نسخه دیگر دادخواسـت، صـرفاً جهت اطلاع خوانده دعوای اصلی بوده و از طرفی متضرّر از حکم قبـولی اعسـار از هزینـه دادرسی دولت با نمایندگی دادستان میباشد، دادستان با توجه به سکوت قانون و اعسـار از هزینه دادرسی در قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی میتوانـد در فرض سؤال، تقاضای تجدیدنظر نماید و صدور حکم بر رد دعوای اصلی اعسـار نیـز از ناحیه مدعی، قابلیت تجدیدنظر خواهی را دارد. بنابراین، از مصادیق دعوای غیر مالی اسـت و مطابق بند (ب) ماده 331 قانون مذکور قابل تجدیدنظر خواهی است. اعسـار از پرداخـت هزینه دادرسی در هر مرحله ای که باشد نیاز به ابطال تمبر هزینه دادرسی ندارد. (تذکر: با توجه به رأی وحدت رویه شماره 662 مورخ 29/7/1382 هیـأت عمـومی دیـوان عالی کشور دعوای اعسار، دعوای غیرمالی تشخیص گردیده است.)
نظر اکثریت
این دعوا غیرمالی است و قابل تجدیدنظر است.
نظر اقلیت
گروه اول: معسر کسی است که توانایی پرداخت یا دسترسی به اموال خود جهت ادای دیـون را ندارد. بحث اعسار از محکوم به در مالی بودن آن شکی نیست ولی اینکه قابل تجدیدنظر اسـت یا خیر، در ماده 504 قانون آیین دادرسی مدنی به بعد به صـورت واضـح و روشـن بیـان شـده است که چه کارهایی را باید انجام داد، لذا در مورد قابل تجدیدنظر بودن یا نبـودن، بایـد گفتـه شود که این حکم قابل تجدیدنظر میباشد. گروه دوم: با توجه به ماده 1و7 قانون آیـین دادرسـی مـدنی حکـم اعسـار قابلیـت تجدیـدنظر ندارد یعنی اگر از طرف محکمه این اعسار قبول و حکمـی صـادر شـده اسـت، دیگـر قابـل تجدیدنظر نمیباشد و در غیر این صورت قابل تجدیدنظر است. دعوای مالی و غیـر مـالی بـه اعتبار خواسته اسـت نـه هزینـه دادرسـی، ایـن دعـوای غیرمـالی محسـوب مـیشـود و قابـل تجدیدنظر نیست.
مبحث
کلمات کلیدی
مستندات قانونی
* قانون آیین دادرسی مدنی